- Арман, қалай ойлайсың, біздің тыныс алып отырғанымыз ауа таза ма? - Жоқ, ауаны тап-таза деп айта алмаймыз. - Неліктен? - Себебі қазіргі кезде машиналар, әртүрлі көліктер көп жүреді. Зауыттар ауаны ластайды. Адамдардың бірі далаға қоқыс тастап кетеді, бірі шылым шегеді. - Арман, мен далада сірінкемен ойнап, от жағып жатқан балаларды көрдім. Олар да ауаны ластайды ғой, иә? - Әрине, ластайды. Отпен ойнағанның салдары ауаны ластаудан басқа да дерттерге әкелуі мүмкін. Бұл балалардікі дұрыс емес. Отпен ойнауға болмайды! - Ал лас ауадан адам ауыруы мүмкін бе? - Иә, осы айтып кеткен ауаны ластайтын заттар адамға ауру әкеледі. Сондықтан ауаны ластамауға тырысу керек. - Ал ауаны қалай ластамауға болады? - Ол үшін біздің істей аларымыз қоқыс тастамау және өсімдіктер өсіру. - Ал өсімдіктің қандай пайдасы бар? - Олар көмірқышқыл газын жұтып, оттегін бөліп шығарады. - Оттегі деген не? - Оттегімен тірі ағзалар адамдар, жануарлар, т. б. тыныс алады. - Міне керемет! Бізге мұғалім өсімдік әкеліңдер дегені осы екен ғой. - Иә, осылай таза ауаны сақтау керек.
Салалас құрмалас сөйлемнің ережесін тапу үшін, біз сөйлемдегі сөздердің бірлескен қолданулу салыстырмалы түрін көздейміз.
Салалас құрмаласты анықтау үшін, біз құрамындағы жай сөйлемдерді анықтау керек. Құрамындағы жай сөйлемдер — бүкіл бөлшек сөйлемнің, хабарлау жай сөйлемдерінің және өмірліктік сөйлемнің ие болдықтан, бұл сөйлемдер полным образом сөйлемнің жетістіктерін анықтайды.
Салалас құрмаласты көзге келтіру үшін, біз жай сөйлемдерінің берілгенімен қарсы келетін сабақтасу түрін пайдаланамыз.
1. Бірінші құрмалас сөйлем: Мысалы, "Көнил көтеру" теңгесі. Бұл кез-келген сөйлемнің бірінші бөлшек сөйлемін анықтайды.
2. Екінші құрмалас сөйлем: Мысалы, "Kөпше көріне тұр" теңгесі. Бұл сөйлем бірінші сөйлемді байланысу арқылы екінші бөлшек сөйлемін анықтайды.
3. Үшінші құрмалас сөйлем: Мысалы, "Аурулармен мейірімдік тәлім" теңгесі. Бұл сөйлем бірінші мен екінші сөйлемді байланысу арқылы үшінші бөлшек сөйлемін анықтайды.
Мұндай түрде, салалас құрмалас сөйлемдің бірлескендігін түсіндіруге мүмкіндік бар. Бірақ, сөйлем түсінуі тамаша сондай-ау зат емес. Сол сөйлемдердің көп шығыны арқылы жетістіктерді түсіну мүмкін.
0,0(0 оценок)
Полный доступ
Позволит учиться лучше и быстрее. Неограниченный доступ к базе и ответам от экспертов и ai-bota
Оформи подписку
