Задумала как-то Маша от медведя сбежать, только вот беда – дорогу не знает. Выбралась кое-как на перепутье, а там — лебедь, рак, да щука в обоз впрягаются. — Господа, дорогу до деревни моей не подскажете. — А зачем тебе? — Я от медведя убежала, домой попасть хочу. — Дорогу подсказать можем, только там тебя никто не ждет. Все дома высоченными заборами, да колючей проволокой оградили, таможен с охраной понаставили – живут себе сами по себе и на друг друга волками глядят. — Какой ужас! – сникла Маша. — Никакой не ужас, прыгай в обоз — с нами поедешь. Нам вот, заморские богатеи кучу денег отвалили, мы новую жизнь строить будет. Только место подходящее найти нужно. — Я не против, — Маша бойко перемахнула через борт телеги и взгромоздилась на мешки с богатством. — Поехали! — крикнули дружно в унисон лебедь, рак, да щука, налегли на лямки и… Дальше вы сами все знаете. Воз, благодаря трем силам, действующим на него, отказался двигаться вообще. Силы после долгих попыток сдвинуться с места начали ссориться, обвиняя друг друга в бес Маша терпеливо прождала да вечера, без особого интереса наблюдая за ссорой, потом спрыгнула с телеги. за заботу, вернусь я лучше к медведю, а то он волноваться будет. — Почему? — удивились новоиспеченные товарищи. — Я тут подумала — крыша над головой есть, Миша меня не обижает, харчей всегда полная изба — что еще человеку нужно? Что касается вас, милейшие, то огорчу — ничего у вас путного не выйдет. Слишком разные вы, неужели сами не видите? А вы приглядитесь на досуге, когда деньги разум освободят. на казахском Әлдеқандай Маша аюдан сбежать ниеттенді, ғана міне бәле - жолды білмейді. Әйтеуір баста перепутье шықты, ал анда - аққу, шаян, да шортан обозға впрягаются.- Господа, жолды дейін ауылдың мені көрсетіп отырмайсыңдар.- ал неге саған?- мен аюдан зыттым, үй кездестіру қалаймын.- жол көрсетіп отыру білеміз, ғана анда сені ешкім күтпейді. барлық үй биік шарбақ, да қадалғыш сым шарбақта-, кеден мен күзет понаставили - тұр- бетінше өздер және на дос дос қасқыр қара-.- қандай сұмдық! - Маша салбырады.- ешқандай сұмдық, - бізбен обозға деген секір- бар-. Бізге міне, заморские богатеи ақшаның үйімін отвалили, біз жаңа өмірді салу болады. Ғана жер табуға керекке лайық.- мен емес қарсы, - Маша өжет арқылы арбаның бортының перемахнула және байлықпен қаптарға деген взгромоздилась.- барды! - айқайла- жұмыла унисон аққу, шаян,, да шортан тартқыштарға деген күш салды және қарамастан.Жоғары шық- сендер өздер барлықты білесіңдер. арба, арқылы, на оған деген қолданыстағы үш күш арқылы, сірә жүру тартынды. Силы кейін ұзақ мен жылжыу амалдардың
Ғылымдағы және техникадағы, өнер мен мәдениет, қоғамдық-әлеуметтік өмір мен әдебиет саласындағы жаналықтар лексикаға да үнемі ыкпалын тигізіп отырады. Өткен дәуірлерде болған кейбір наным-сенімдер, әдет-ғұрыптар, ескі ұғымдар, үй мүлкі, шаруашылық бұйымдары халық тұрмысының дамуына байланысты азайып, қолданудан шығып қалады.
Соларға қатысты сөздер мен атаулар да ескіреді, яғни қолданудан шыға бастайды. Мысалы: шоқпар, соқа, сойыл, найза, айбалта, күрзі, қорамса, кіреуке, малта, ояз, зындан, күң, кұл, әмеңгер, болыс, жүзбасы, сарбаз, дуан, пері, періште, ысқат, азан, барымта, дабыл тәрізді сөздер бүгінгі өмірде көп қолданыла бермейді. Бұлар белгілі бір дәуірдің, тарихи кезеңнің тілдік көрсеткіші ретінде жұмсалуы мүмкін. Олар көнерген сөздер деп аталады. Және олардың кейбірі жана ұғымдардың келуімен байланысты жаңарып қолданылуы да мүмкін. Тіл — тілде көнерген сөздердің историзмдер және архаизмдер деп аталатын екі түрі бар. Кейбір заттар мен құбылыстар күнделікті өмірден шығып қалып, сол ұғымдарды білдіретін олардың атаулары — сөздер де көнеріп, тілде қолданбайды. Мысалы: сұлтан, атшабар, ояз, барымта, дуан басы, дүре, малай, күң, құл, бай, болыс т. б. Мұндай сөздерді историзмдер дейді. Бұрынғы атаулары ескіріп, кейін басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстар бар. Мысалы: жасак, немесе қол — әскер, қол басы — әскер басы, почтабай — хат тасушы, жатак, — отырықшы, серіктік — бірлесу, қосын — ұйым, желек — орамал т. б. Қазірде осындай басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстардың бұрынғы атаулары архаизмдер деп аталады.
0,0(0 оценок)
Полный доступ
Позволит учиться лучше и быстрее. Неограниченный доступ к базе и ответам от экспертов и ai-bota
Оформи подписку