Тапсырма. Мәтінді түсініп оқып, есімдіктер мен сан есімдерді тап. (Прочитайте текст и найдите местоимения, имена числительные. Напишите в таблице)

Ақын өмірі

Әбділда Тәжібаев (1909-1998) - ақын және драматург, филология ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстанның халық жазушысы. Оның өмірі қиын болды. Жетімдер үйінде тәрбиеленді. Ол 1909 жылы Қызылорда (Ақмешіт) қаласында дүниеге келді. Өлеңді шығару бала ақынның сүйікті ісі болды. Теңіз жанында өмір сүрген ақын теңіз жайлы жырлаған.

Жизнь поэта
(Абдильда Тажибаев (1909-1998) - поэт и драматург, доктор филологических наук, профессор, народный писатель Казахстана. Родился в 1909 году в городе Кызылорда (Акмешит). Сочинение стихотворения был любимым делом маленького поэта. Поэт, живший у моря, сочинял о море)

Есімдіктер Сан есімдер

Еңсегей бойлы ер есім, есім, сені есірткен есіл де менім кеңесім. ес білгеннен, есім хан, қолыңа болдым сүйесін, қолтығыңа болдым демесін. ертеңгі күн болғанда, елің кеңес құрғанда, айналып ақыл табарға есіктегі ебесін, сонда, ханым, не десін? ! мен жоқ болсам, есім хан, ит түрткіні көресің. жиембет қайда дегенде, не деп жауап бересің меніменен, ханым, ойнаспа, менің ерлігімді сұрасаң, жолбарыс пенен аюдай. өрлігімді сұрасаң, жылқыдағы асау тайыңдай. зорлығымды сұрасаң, бекіре менен жайындай. беріктігімді сұрасаң, қарағай менен қайындай. көруші едім, есім хан, ханымды күнім, сізді айымдай. сырым саған түзу-ді садаққа салған бұлыңдай. жұмыскерің мен едім сатып алған құлыңдай. жүруші едім араңда өзіңнің інің менен ұ мен, өлсе, құнсыз кетер деме сен кешегі өзіңнің ұрып өлтірген тілеуберді құлыңдай! тілеуберді құлың мен емес, мұның, ханым, жөн емес. менің ер екемді көргенсің, әуелден бірге жүргенсің, дегенімді қылғансың, қайратымды білгенсің. ағбытпа, ханым, күннен соң, сіздің естен кеткенмен, біздің естен кеткен жоқ: қалмақтың бөрі ханы келгенде, соқыр бурыл байталға сонда бір жайдақ мінгенсің қалмақтың бөрі ханы келгенде, қаланың қасы бүлгенде, хандар қалаға қылаған, сұлтандар суға сылаған, қаз мойынды ханшаңыз қалада тұрып жылағ тал шарбаққа мал сақтап, тас қалаға жан сақтап, тасқан екен мына хан! қайрылып қайыр қылуға қылығың жоқ ұнаған. қайратым қанша қайтса да, мұныңа, ханым, ! арқаға қарай көшермін, алашыма ұран десермін, ат құйрығын кесермін, ат сауырын берермін, алыста дәурен сүрермін, қарамасаң, ханым, қарама, сенсіз де күнімді көрермін! әмірің қатты есім хан, бүлік салып, бұйырдың басын бер деп батырдың - қанын ішіп қанбаққа, жанын отқа салмаққа. атадан жалғыз мен емес, хан ие, ісің жол емес. жолбарыстай жолымбет құрбандыққа қол емес. жол тосып, алып кетіпті қалмақтан алмақ сыйыңды. қаһарыңды басқалы қалың елім жиылды. бастап келген өзге емес, жиенбет сынды биің-ді. малын салып алдына, әр саладан құйылды, он екі ата байұлы бір тәңірге

1. Бір басты,екі тілді бір мақұлық,

Жүреді айдалада ырғатылып,

Менсініп ешбір жанмен тілдеспейді,

Өзінің сөйлеспесе досты барып.

Жиһанда қанша ділмар болсаң-дағы

Тұрасың сөйлесе алмай болып ғарып,

Онымен тілдесе алсаң сөз шығарып,

Кісіге пайдасы көп, залалы жоқ,

Дос болсаң бар мұқтажың бітер анық.  (Қалам)

2.  Жаны жоқ болса да,

Ақылды адам ісін істейді.  (Кітап)

3. Дәмі жоқ, түсі жоқ,

Көзге көрінбейді,

Бұл не?  (Ауа)

4. Қабат-қабат қаптама.

Ақылың болса аттама.  (Кітап)

5. Астында төсегі бар салған тағы,

Адамша сөз сөйлейді тілі жоқ, жағы,

Теңізден салған жолы сайрап жатыр,

Мүдірмей ойлап тапшы мұны-дағы.  (Қалам)

6. Жаны жоқ, бірақ ізі бар,

Жетектеп өзің жүресің.

Сол ізді қайта зерттеп кеп,

Көп нәрсені білесің.  (Қалам, жазу)