Тапсырмаларды орындаңыз. 1969-1970 жылдары Алматы облысы маңынан табылған "Алтын адам" алыс-жақын
елдерді елең еткізгені анық. Археолог Кемел Ақышев Алматы облысы Есік қаласының
солтүстігіндегі Есік өзенінің сол жақ жағалауындағы темір дәуірінен сақталған сақ
обасынан табылған алтын киімді сақ жауынгерінің мүрдесін тапты. Тарихи жәдігердің киімі
4 мыңға жуық алтын әшекеймен безендірілген
Әшекейлер барыс, бұлан, таутеке, арқар, ат, түрлі құс бейнелерін беретін "хайуанат
нақышында жасалған. Бассүйектің сол жағынан жакт тастармен әшекейленген алтын
сырға табылды. Бас киімі кейінгі казак киімі үлгілеріне уксас, биік, шошақ тебелі,
ұзындығы 70 сантиметр шамасында. Мойнында деңгелек жүзік сияқты алтын алқа, ш
кейлегі, кекірегінің тұсы, жені алтын тоғалармен өрнектелген, саусағында екі алтын жүзік,
камзолы фрастырылмалы ауыр белбеумен буылған. Белбеуге анғақсас бейнелер 16 тоға
жапсырылған. Оң жағында кызыл кынапты ұзын семсер сол жағында алтын пластиналар
жапсырылған кынға салынған темір канжар - ақинак, шалбар балағы да алтын тоғалармен
әшекейленген
(130 сөз)
https://tengrinews.kz/science elmzde-kansha-altyn-adam-tabyilgan-382659
1. Мәтін бойынша төмендегі сұрақтарға жауап беріп, кестені толтырыңыз. [3]
Кім?
He?
Кандай?
Не істеді?
на этот текст эти вопросы составьте

Торғайлар (лат. Passer) – торғайтәрізділер отрядына жататын құстар туысы.

Жер шарына кең тараған 27 түрі бар. Африка, Еуропа мен Азияда кең таралған, кейбір түрлері жерсіндіру мақсатымен Америка, Австралия мен Жаңа Зеландияға апарылған. Қоразы мен мекиенінің сыртқы түсі әртүрлі: қораздарының тамақ асты қара түсті болады. Көпшілігі – отырықшы, кейбіреулері – жыл құстары. Ұзындығы 12 – 15 см. Ағаш қуыстарын, індерді, үй-жайларды мекендейді немесе ағаштарға шар тәріздес ұялар салады. Көптеген түрлері – синантропты. Қорегі – дәнмен; балапандарын бастапқы уақытта жәндіктермен, кейіннен өсімдік тұқымдарымен қоректендіреді. Еуразия аймағында кең тараған түрлері: үй торғайы (P. domestіcus); үнді торғайы (P. іndіcus) және дала торғайы (P. montanus). Орта Азия мен Кавказ сыртында ағаштарда үлкен топ құрып өмір сүретін испандық немесе қаратөс торғай (P. hіspanіolensіs) басым. Шөл даланы мекендейтін сексеуіл торғайы (P. ammodendpі); шөл торғайы (P. sіmlex) мен Сахалин, Оңтүстік Куриль аралдарында кездесетін жирен торғай (P. rutіlans) адамдар мекендерінен тыс жерлерде тіршілік етеді. Үнді және испандық торғайлар – дәнді дақылдардың зиянкестері. Шөл торғайлар сирек кездесетін құс ретінде «Қызыл кітапқа» енгізіліп, қорғауға алынған.[1]

Асты тас,
Үсті тас,
Ортасында шандыр бас.
(Тасбақа)

Сатайын десем ауыр кілем,
Сатпайын десем тәуір кілем.
(Жер)

Елең, елең етті,
Қарға ауылға қона кетті,
Қақтың суын іше кетті.
(бүркіт)

Ұзын-ұзын ұсқауын,
Ұзынына кім жетер?
Шұбар ала күйкентай,
Шұбарына кім жетер?
(Кітап)

Тең,тең тең киіз,
Екі ортасы кең киіз.
(Аспан, жер)

Кішкене ғана тостаған
Жер дүниені бастаған.
(Көз)

Ала арқаным жетпес жер жоқ.
(Көз)

Өрнектеп, сәндеп,
Тігістерін бүгетін.
Солпысын жөндеп,
Кім көйлек тігетін?
(Тігінші)

Қалпағы ақ қарасаң,
Дәрігер емес, бірақ ол.
Дәм мәзірін қаласаң,
Алға ұсынып тұрады ол.
(Аспаз)

Шыққанда шығыны жоқ,
Жауса жауын бүйірі тоқ,
Қыста жылтыр қақ болар,
Түртінектеп тынымы жоқ.
(Өзен)