4-тапсырма. Берілген сөйлемдердің құрылымдық-мағыналық түрлерін ажыратып, байланысу тәсілін түсіндіріңіз. а) Жанына батыра бірдеңе айтып салғысы келіп еді, қапелімде аузына ондай ызғарлы сөз де түсе қоймады.

ә)Жаугершілікте ата-анасы басқа жаққа ауып кетті де, бала менің қолымда қалды.

б) Тиын-тебен қымбат емес, адамның ары қымбат.

Қазіргі техника дәуірінде адамның күнделікті өмірі компютермен өтеді. Оны ешкім жоққа шығара алмайды. Компютерге отырған кезде адам жай ғана отырмай интернет пайдаланады. Қазір интернеттен өзіңе керектінің бәрін таба аласын. Тіпті, интернетте отырып-ақ өзіне керектіні сатып алуыңа болады (киім, тамақ,әшекей-бұйымдар т.б.). Әрине, бұл өзіңе пайдалы. Бірақта әрбір заттың өз уақыты, өз орны болу керек емес пе? Ал қазіргі жастар күні-түні сол монитордың алдында отыруға бар. Ол бір жағынан денсаулыққа әсер етеді, ал бір жағынан санаға әсер етеді. Кейбіреулер айтып жатады интернетке отырсаң бәрін білесің, бәрінен хабардар болып отырасың деп, ол да дұрыс бірақ ол адамның өзіне байланысты. Ол жақсы бірдеңелер біліп жатама немесе ойын ойнап, агентте отырама. Мысалы, қазіргі ата-аналар интернетті балаларына қосып беріп жатады. Өзі білмесе де баламның көзі ашық болсыншы, білсін, оқысын деп. Ал бала болса құр ойнаумен уақытын өткізеді. Ал сабақ жайында қалады.

Егістік жерінді күз айда, жазға қалса, жүз айда. (Поле осенью паши, если осенью не вспашешь, весной сто раз пахать придется. ) Егіндікті күз суар, күз суарсаң, жүз суар. (Пашню осенью по сто раз поливай. ) Егілмеген жер жетім, елінен айырылған ер жетім. (Сиротливо смотрится пашня, на которой не сеют, сиротою выглядит джигит без родины. ) Жеріне қарай егін ек, жолына қарай жегін жек. (Про посевы знает тот, кто их засевает, про телегу знает тот, кто ее запрягает. ) Жастанғаның жапырақ, төсенгенің топырақ. (Под голову листья стелятся, под тело земля ложится.)