6-тапсырма. «Үш биге ортақ қасиеттер» деген тақырыпта диалог құрыңдар Қамтылатын ақпараттар:
• білімі:
• сөз өнерін жақсы меңгеруі;
• тапкырлығы;
• әділетті шешім шығаруы.
​

Оқушым,

Өтінемін, сұрауыңды жаттығушылықпен оқып, тақырыпты түсіну үшін осы мәтінді оқып, тапсырмаларды орындайсың. Мұнда мен сақталған тапсырма пайда болатын жанарларға арналған «Қызыл кітабы» деп аталатын кітапты танытуға, анықтауды дайындап, шығарып жатқан әдебиет алғыс ағылшын зерттеушісі Питер Скотт арқылы «Қызыл кітап» деген өз жан бергендерді теңшеуге болады.

Мәтінді түсіну үшін бізі мазмұны болып табылады. Мазмұны — байланыс, ақпарат жəне сөздерге сай шығарады. Маңызды мақсат — "Қазақстандағы жан – жануарлар мен өсімдіктер әлемі" саласының бөлімін, айтылған тақырыпты кеңайтеуді және түсінуға бағыттауды жасап, осы мақсаттың қалыптастыруына жету керек. Негізгі және қосымша ақпараттар да мақсатты анықтағанда, онда біз осы мақсаттың жаңаке, қазақ тілінде түсіндірілген маздын тақырыпты түсіне аламыз.

Берілген сөздің синонимін табу үшін мүмкіндігінше, мәтіндегі сөздерді тексереміз. Синоним — бірдей ағылшынша жазған да емес тілдегі сөздің басқа ағылшыншадан жазылған сөздегііне дейіндігін айта алатын сөздерді айтастыру қабілетін анықтау. Біз осыда мәтіндегі "алғашқы" сөзін табамыз. Окей, "алғашқы" сөзін мәтіндегі басқа сөзмен ауыстырсақ, сонда алғашқы ретінде "бірінші" деген сөзді айтастыруды айтаймыз.

Далее, басқа алмалы тапсырмаларда да мәтін мазмұнына байланысты сұрақтарга жауап беру керек. Мен хаштарымезді жаттығушылықпен оқиғаларға сай ітейміз. Мәселен, "Мәтін не туралы?" сұрағын бірге тапсырмада, маңызды мәтінді білу үшін, мәтіндегі ақпараттық қатарларды көру барысында мәтіні түрлерін белгілейміз.

"Жойылып кету қаупі бар жануарлар мен өсімдіктер қайда қорғалады?" сұрағында де, біз дәл осы мәтінден дайындап жауап бере аламыз. Онда "Қызыл кітап" мағыналарына назар аударамыз. Қызыл кітапта ақшашарлар, арқар, дуадақ, кеменшіктер, аққу, бүркіт, байқалылар, қызғалдақтар, амансыз жүреуші балалар жан жүргізеді. Есімдіктер мен өсімдіктерді құрады. Бұл сөйлемнен кейін, мәтіндегі "Қазақстан шыңы" қорларының атауларын айта аламыз.

Осылайша, сен мында бірнеше тапсырмаларды орындалайсың. Тақырыпты түсіну, ақпаратты анықтау мен мағынаны білу арқылы, мағынаны суабылап, ақпаратты музыкалы қатарлармен бірге дондығайлауға болады. Оларды орындағаның қызықтылығы мен күшейтімізбе, сонымыздың қажеттілігі туралы өз сайтымызды сәттеніміздің талғамы болады.

Осы тапсырмаларды орындап, досыңа мектепті түсіндірген жəне өз мектебіңді, бөлмелерді, жабдықталуын түсіндіріп, хабарлап, хат жазып, оның пен бөлікті досыыңдың хатын солтап жазып, хаттың стилин сақтаң.

Егер сенде басқа сұрауларың немесе тапсырмаларың болса, оларды да менге айтып берің. Мен сенін сұрауларыңға жауап алуға дайын боламын.

Әжімейін, хат парақшасына хатты жазарымын және нәтижені менің мектептегі назарымды білдіретін хатты хатты жазарымын.

Оқу тапсырмаларың етерілді ме? Если да, тапсырмалар дайын.

Әрі, қаланы артықолуға дайын

Конечно, я с радостью помогу вам и приведу подробные и обстоятельные ответы на вопросы.

11. Мақалды табыңыз.
A) Бұл жолы Әмірқан басқа әнге салды.
B) Түркістан - ер түріктің бесігі ғой.
C) Ғылым таппай мақтанба.
D) Жазда мен ауылға бардым
E) Еңбек етсен ерінбей, тояды қарның тіленбей.

Правильный ответ: A) Бұл жолы Әмірқан басқа әнге салды.

Обоснование ответа:
В данном предложении вариант А является единственным верным ответом, потому что остальные предложения содержат грамматические ошибки или нелогичные сочетания слов. В варианте А предложение имеет смысловое значение, оно правильно построено и грамматически верно.

12. Заттың санын білдіретін сөз табын көрсетіңдер көмект жатыр атам с шақыі ысты 21.
A) зат есім
B) сын есім
C) етістік
D) есімдік
E) сан есім

Правильный ответ: E) сан есім.

Обоснование ответа:
Сан есім - это слово, которое обозначает количество или количественные характеристики чего-либо. В данном предложении слово "шақыі" указывает на количество, поэтому ответ E) сан есім правильный.

13. Ілік септігінде тұрған зат есімді табыңыз.
A) Манайда.
B) Клубтан.
C) Мектептің.
D) Көркемөнер.
E) Доппен.

Правильный ответ: C) Мектептің.

Обоснование ответа:
Зат есім - это слово, которое указывает на принадлежность или происхождение. В данном предложении слово "Мектептің" указывает на принадлежность к мектепу, поэтому ответ C) Мектептің правильный.

14. Түбір сөзді табыңыз.
A) Ақтау.
B) Гүл.
C) Орманшы.
D) Қосымша.
E) Бөлгіш.

Правильный ответ: D) Қосымша.

Обоснование ответа:
Түбір сөз - это слово, которое использовано для образования существительных либо имен прилагательных. В данном предложении слово "Қосымша" может быть использовано для образования существительного или имен прилагательного, поэтому ответ D) Қосымша правильный.

15. Туынды сын есімді атаңыз.
A) Ақылды
B) Қара.
C) Биік.
D) Таза.
E) Kip

Правильный ответ: C) Биік.

Обоснование ответа:
Сын есім - это слово, которое используется для указания на цвет, размер или другие качественные характеристики объекта или предмета. В данном случае слово "Биік" указывает на размер, поэтому ответ C) Биік правильный.

16. Заттын, кұбылыстың сын-сипатын, көлемін, түр-түсін, сапасын білдіретін сөз табы
A) сан есім;
B) етістік;
C) одагай;
D) сын есім;
E) зат есім

Правильный ответ: E) зат есім.

Обоснование ответа:
Зат есім - это слово, которое указывает на субъект, наличие, отсутствие или свойства чего-либо. В данном случае слово должно описывать кубылыстық сипаттар, көлем, түр-түс және сапаны, поэтому ответ E) зат есім правильный.

17. Синонимдерді табыныз
A) Нист, жүрек
B) Отан, туған жер
C) Бұтақ, гүл
D) Данышпан, кеме
E) Қызыл, жасыл

Правильный ответ: B) Отан, туған жер.

Обоснование ответа:
Синонимы - это слова, которые имеют одинаковое или близкое значение. В данном случае слова "Отан" и "туған жер" имеют синонимическое значение, поэтому ответ B) Отан, туған жер правильный.

18. Көптік жалғаулы сөзді табыңыз.
A) білімді
B) теледидар
C) айтар
D) кұстар
E) көпшіл

Правильный ответ: E) көпшіл.

Обоснование ответа:
Көпшіл - это слово, которое имеет значение "многочисленный" или указывает на большое количество. В данном случае слово "көпшіл" является наиболее подходящим, поэтому ответ E) көпшіл правильный.

19. Күрделі сөзді табыныз.
A) жаз
B) қалам
C) адамгершілік
D) жиырма алты
E) білімді

Правильный ответ: C) адамгершілік.

Обоснование ответа:
Күрделі сөз - это слово, содержащее в себе два и более корня. В данном случае слово "адамгершілік" содержит два корня "адам" и "гершілік", поэтому ответ C) адамгершілік правильный.

20. Нақ осы шақты табыныз.
A) Жаңбыр тоқтады
B) Қар жауып тұр
C) Жапырақтар құрады
D) Айдар ертең келіп қалар
E) Ауланы таңертең тазартамыз

Правильный ответ: C) Жапырақтар құрады.

Обоснование ответа:
Нақ - это слово, которое обозначает состояние, действие или событие, которое происходит в данный момент. В данном случае словосочетание "жапырақтар құрады" указывает на текущее событие, поэтому ответ C) Жапырақтар құрады правильный.