Мәтінді оқып, тапсырмаларды орындаңыз. Нұр-Сұлтан қаласының ресми көшірілуі 1997 жылғы 10 желтоқсанда жүзеге асты. Президенттің 1998 жылғы 6 мамырдағы Жарлығымен Ақмоланың атауы Астана болып өзгертілді. 2019 жылдың 23 наурызында Қазақстан Республикасының Президентінің өкімімен Астана қаласы Нұр-Сұлтан қаласы деп өзгертілді. Жаңа астананың халықаралық тұсаукесері 1998 жылғы 10 маусымда өтті.

1999 жылы Нұр-Сұлтан қаласы ЮНЕСКО шешімімен «әлем қаласы» атағын алды. Қазақстанның бас қаласы - 2000 жылдан бастап астаналар мен ірі қалалардың халықаралық ассамблеясының мүшесі.

Еуразия құрлығының ортасында қолайлы орналасуы Нұр-Сұлтан қаласын экономикалық тұрғыдан тиімді көлік, қатынас және логистика орталығына, Еуропа мен Азия арасындағы өзіндік транзиттік көпірге айналдырды.

Ел астанасын ауыстыру Нұр-Сұлтан қаласының экономикалық дамуына қуатты серпін берді. Қала экономикасының қарқынды дамуы көптеген инвесторлар үшін тартымды болып отыр. Қала экономикасының негізі – сауда, өнеркәсіп өндірісі, көлік, байланыс және құрылыс салалары.

Шаһардың өнеркәсіп өндірісі негізінен құрылыс заттарын, азық-түлік өнімдерін шығару мен машина жасау ісі төңірегіне шоғырландырылған.

Жылдарды оқиғалармен сәйкестендіріңіз:

Астананың «әлем қаласы» атануы

ответ 1
Выберите...
Астананың Халықаралық ассамблеяға кіруі

ответ 2
Выберите...
Астананың Астана атануы

ответ 3
Выберите...
Астананың Нұр-Сұлтан боп өзгеруі

ответ 4
Выберите...
Астананың ресми түрде көшуі

ответ 5
Выберите...

Отырар мен Отырар алқабының тарихи-мәдени маңызын келесі себептермен көрсетеді. Біріншіден. Отырар алқабы мен жапсарлас аймақтар Қазақстанның ежелгі отырықшылықтың, суармалы егіншілік және қалалық өркениеттің орталығы болды. Бұл мәдениеттің бастауын іздеу, б.з.д. Бірінші мыңжылдықта өмір сүрген, Сырдария бойының кейінгі қола дәуірінің тайпалары мен отырықшы сақтарыдың ежелгі мәдениетіне әкелді. Сырдарияның төменгі ағысында, Жаңадария мен Іңкәрдария өзендерінің атырауларында сақтардың, б.з.д. 8-3 ғ.ғ. Жататын монументалды көпкамералы кесенелері табылып қазылды. Кесектен тұрғызылып, күмбезделген Түгіскен, Баланды – 2, Шірік-Рабат, Бәбіш-молда-2 сияқты ежелгі мавзолейлер Оңтүстік Қазақстанның көне тұрғындары кесек жасау техникасын біліп қана қойма, одан да күрделі шешімді құрлыстар салуға мүмкіндік беретін техникалық тәжирбесі болғанының куәсі бола алды. Бұл тәжірбие тұрғын және шаруашылық жайларды тұрғызу, мекендер мен қалаларды архитектуралық көркемеу нәтижесінде жинақталғаны даусыз. 
Екіншіден. Отырар Ұлы Жібек жолындағы, қытай, еуропалық, шығыс мәдениеттері мен өркениеттері; христиан, мұсылман, зароастризм діндері тоғысқан ірі орталық. Фараб аймағы адамзатқа әл-Фарабиды берді. Кей деректерде кітап қоймасы болған деп болжауға мүмкіндік берді. Отырар отарғасырлық Қазақстанның тек экономикалық және мәдени өмірінің орталығы ғана емес, ғылыми ойынның орталығы болды. Отырар мен Отырар алқабының мәдениеті Сырдария бойындағы аймақ өміріне әсерін тигізіп тұрды.

Үшінші себеп. Отырардың Орта Азияның жер өңдеуші алқабтары мен көшпелі мал шаруашылығындағы Дешті Қыпшақ арасында орналасқан географияллық жағдайында. Тайпалардың инфильтрациясы, араласуы және мәдениеттердің бір-біріне әсер етуі ежелгі дәуірлерден бастап, осы аймақта басқа жерлердегіден артықырақ жүрді.

Жылу қозғалтқыштарының адам өміріндегі маңызы.

Жылу қозғалтқыштарының адам өміріндегі маңызы туралы айтпас бұрын алдымен «жылу қозғалтқышы» деген ұғымға анықтама беріп кетейік.

Сөздік бойынша жылу қозғалтқышы дегеніміз – жылу энергиясын механикалық жұмысқа түрлендіретін қозғалтқыш. Жылу қозғалтқышы табиғи энергетикалық қорларды химиялық немесе ядролық отын түрінде пайдаланады. Жылу машиналарының іштен жану қозғалтқышы, бу турбинасы, реактивті қозғалтқыш, турбо-компрессорлы қозғалтқыш және тоңазытқыш секілді түрлері бар.

Бүгінгі күні ғылым мен техниканың дамуына байланысты өмірімізді жылу қозғалтқыштарынсыз елестету мүмкін емес. Яғни, олардың адам өмірінде орасан зор пайдасы бар екенін көре аламыз.

Жылу машиналары өндірісте және күнделікті өмірде кеңінен қолданылады. Қуатты тепловоздар магистральдар бойымен пойыздарды, су жолдары бойымен қозғалтқыш тепловоздарды жүргізеді. Ішкі жану қозғалтқышы бар миллиондаған автомобильдер жүктерді және жолаушыларды тасымалдайды. Ұшақтар мен тікұшақтар поршеньдік, турбобұранжалы және турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған. Зымыран қозғалтқыштары жасанды жер серіктері, ғарыш кемесі және станцияларды ұшыру үшін қолданылады. Ішкі жану қозғалтқыштары ауыл шаруашылығындағы өндірістік процестерді механикаландыру негізі болып табылады. Олар тракторларға, комбайндарға, өздігінен жүретін шассиге, сорғы станцияларына орнатылады.