Масғұт пьесасына әдеби сын​

Я так думала Адамзат өмірге келген соң өмірін қалай болса солай өткізбеуі тиіс. Яғни адам саналы да жарқын өмір сүруі қажет. Ол үшін ең алдымен ата-бабамыз айтып кеткендей Бірінші байлық – денсаулық Екінші байлық – ақ жаулық Үшінші байлық – он саулық - демекші, ең алдымен саналы да жарқын өмір сүру үшін денсаулық қажет. Ал сол денсаулықты сақтау – өз қолымызда, яғни өз еншімізде. Қазіргі таңда аурулардың түрі көбейіп барады. "Тірі адам түбінде бір ауырмай тұрмайды” деп данышпан Баласағұнидің айтқан сөзі рас сияқты. Өйткені, әрбір адам басында өзіне белгілі бір аурулары бар. Бірақ біз сол аурулардың шарықтауына жол бермей оған төтеп беруіміз қажет. Яғни "Ауруын жасырған өледі” (Ә.Науаий) деген сөзге қарсы адам өз бойындағы ауруы бойынша дәрігерлерден кеңес алып, білгендерден сұрап отыруы қажет. Ең алдымен сәбилердің дұрыс жетіп қалыптасуына қарсы дисплазия деген аурулар бар. Ол аурумен сәби күресе алмайды, ал онымен күресетін ата-анасы. Бұл ауру дәрігерлердің айтуынша, әсіресе соңғы кездері балалар арасында кеңірек тарап бара жатқан дисплазия ауруының пайда болуына бірнеше себептер негіз. Олардың біріншісін экологиялық жағдайлармен байланыстырсақ, екінші себебі ағзадағы йод темір, сондай-ақ кальцийдің тапшылығына тікелей қатысты. Мұның ақыры мүгедектікке әкеліп соғуы мүмкін. Сондықтан баланың сауығып кетуіне де өзіміз жәрдемші болуымыз керек. Ауруға қарсы сылап-уқалау сәбидің екі аяғын тізесінен кісен секілді темірмен керіп қою керек. Ал енді еліміздегі экономикалық жағдайдың өзгеріп нарықтық қатынастардың дамуы, қоғамның әлеуметтік тұрғыда жіктеле бастауы ол мүмкіншіліктердің бірдей болмауы және осы теңсіздіктің балалардың тұлға болып қалыптасуына да өз ықпалын тигізетіні анық. Ал бұл кәмелетке толмағандар арасында қылмыстың көбеюіне әкеліп соғады. Есірткі құмарлық жасарып келеді. Бұл – дабыл соғарлық жағдай. Бүгін Республикамыздағы тұрақты есірткі құмарлардың 2/3 бөлігін жасөспірімдер мен 25-30 жасқа дейінгі жастар құрайды. Балаларда да есірткіні тұтынатын жағдайларда болады. Мамандардың айтуынша есірткіні татып көрген немесе оқтын-оқтын тұтынған адамдардың жартысынан астамы 13-17 жаста жасаған. Есірткі құмарлықтың үдеп бара жатқаны қылмыстық ахуалдың күрт нашарлауына тікелей әсер ететіні анық

2.Бірыңғай бітеу буынды сөздер қатары

С) жаңбыр, достық

Д) қазақ, наурыз

Бітеу сөз дегеніміз- дауыссыз әріптен басталып, дауысты әріптен аяқталатын сөз.

3.Тасымалдауға болмайтын сөз

Е) қарт

Қарт сөзі тасымалдауға келмейді.

Қ - арт (қате)

Қа - рт (қате)

Қар - т (қате)

4.М.Мақатев қай жылы дүниеге келді?

Д) 1931 жылы

5. Барыс септігінде тұрған сөзді көрсетіңіз

«Асқар көршісіне тез келуді ескертті»

С) көршісіне

Барыс септігінің сұрағы- Кімге? неге? қайда?

Кімге? көршісіне

6.Туынды сын есім

В) сабырлы

Туынды сын есім дегеніміз- түбірге жұрнақ жалғану арқылы жасалған сын есім.

Сабыр жұрнақ- лы.

7.Жіктік жалғауы дұрыс жалғанған зат есім

Д) Шәкіртпіз

8. Түбір сөздер қатарын табыңыз

E) Сурет, ән, күй

9.Буын үндестігіне бағынбайтын қосымша

С) - мен, - бен, -пен

10.Ұяң дауыссыздан басталған сөз

Е) жалқау

Ұяң дауыссыздар: б, в, г, ғ, д, ж, з.

11. Мемлекеттік тудың авторы кім екенін анықтаңыз.

B) Ш.Ниязбеков.

Шәкен Ниязбеков.

12.Жалғаудың неше түрі бар:

D) 4

Жіктік жалғаулар: тәуелдік, көптік, жіктік, септік.

13.Ұлттық валюта күні қашан?

С) 1993 ж.15 қараша

14.Сын есім нені білдіретінін көрсетіңіз

Е). заттың түрін, түсін

Сын есімнің сұрақтары- қандай? қай?

15.Сын есімді сөз тіркесін көрсетіңіз

Д). адал адам

Қандай адам? адал адам.

16.Сан есімнің қай септікте тұрғанын анықтаңыз

Таңертең сағат жетіде тұрамын.

А. жатыс септік

Жатыс септіктің жалғаулары - да, де, та, те, нде, нда т.б

17.Реттік сан есімнің жұрнақтарын табыңыз

В). –ыншы,-інші, -ншы, -нші

18.Абайдың халықты оқуға, білімге шақырған өлеңі

D) Ғылым таппай мақтанба"

19.Үндестік заңына бағынбайтын сөз

Д) Қарағанды

20.Езулік дауыстылар

В) е, і

21.Омонимді белгілеңіз: "Ол сенен он жас үлкен".

С) он

Омоним деген- жазылуы бірдей, мағыналары әртүрлі сөздер.

Мысалы: Ара

Шағатын, бал жинайтын ара

Ағаш кесетін ара

22.Шығыс септігінің жалғауларын көрсетіңіз.

B) -нан, -нен, -дан, -ден, тан,-тен

23.Қос сөзді көрсет.

Е) Күні-түні

24.Дара сын есімді көрсет.

С) Әдемі

25.«Жоғары» сөзінің антонимін көрсет

В) Төмен

Антоним дегеніміз- қарсы мәндес сөздер.

Мысалы: ақ - қара