Тыңдалым Мәтінді мұқият тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.
Бір данаекіқұмыраны алып,таспентолтырады.Шәкірттерін бесеуінжинап:
-Құмыратолды ма? - депсұраққояды.Шәкірттері:
-Иә,-де Данабұршақтолыбанканыалып,түгелдейқұмырағақұяды.Бұршақтас арасындағыбос жердітолтырады. Сонда дана:
-Ендітолдыма? - депсұрайды.Шәкірттерітағы да:«иә»,-дейді.
Бұлжолыданақұмтолықораптыалып,құмырағақұяды.Құмбұршақпентасарасынанөтіп, бүкіл бос жердітолтырады.
Данашәкірттерінентағысұрап,«иә»дегенжауапалады.Сосынданабіркесесуалып,құмыраға құяды.Шәкірттерімұныкөріп,күледі.
Сондаданабылайдейді

Сендергеайтайындегенім,құмыра— біздіңөміріміз.Құмырыны үш нәрсемен толтырдыңдар.Тас— өміріміздіңбастыбөліктері:балалар,отбасы,достар,денсаулық.Бұршақ-бізгеқуанышсыйлайтын,бірақеңмаңыздыемеснәрселер,яғниүй,жұмыс,көлік,бағалызаттар,т.б.Құм—кезкелгенадамөміріндебарұсақ-түйекнәрселер.Егербасындақұмыранықұмғатолтырсаңыз,тастүгілібұршаққадаорынқалмайды.Өмірдедесолай:ұсақ-түйеккекөпуақытжұмсасаң,бастысынауақытыңжетпейді.

1. Мәтіннің идеясынанықтаңыз. 
А) өмірқұндылықтарыВ) уақыттыңқадіріС) ұлыадамдарғаеліктеуD) мәңгілікөмір
2. Автордың ойын қорытындылаңыз. Уақыт ...
А) уақыт пайдалы В)уақыт  жай С) D) уақыт мәңгілік
3. Тыңдалым мәтінінде  кездесетін сан есімді санмен жазыңыз.
4. Ақпараттарды шын/өтірік/айтылмаған нұсқасымен сәйкестендіріңіз.

1.Уақыт тас.құм,бұршаққа ұқсайды

А)Шын
2.Құмыраға су,шөппен толтырады

В) Айтылмаған
3.Тас— өміріміздіңбастыбөліктері:балалар,отбасы,

С) Өтірік

ОЧЕНЬ

​

Арыстан  баб  кесенесі  -  көне  Отырар  жеріндегі  сәулет  өнері  ескерткіші.  Түркістан  халқының  арасында  мұсылман  дінін  таратушы Қожа  Ахмет  Иасауидің  ұстазы  болған  Арыстан  баб  ата  қабірінің  басына  салынған.  Кесене дәлізхана,  мешіт,  құжырахана,  азан  шақыратын  мұнара  сияқты  жеке  бөлмелерден  құралған. 
Тайқазан — Түркістандағы қасиетті қазан. Бұл қазан 1399 жылы 25 маусымда(хижра 801 жыл, 20-шаууал) Түркістан қаласының батысында, 27 шақырым жерде орналасқан Қарнақ елді мекенінде, сирек кездесетін жеті асыл металдың(мырыш, латын, қола, қорғасын, мыс, күміс, темір) қо йылған. Қазанның салмағы 2 тонна, сыйымдылығы 3 мың литр, биіктігі – 1,60 метр, диаметрі- 2,42 метр.Тұғырының биіктігі - 0,54 метр, диаметрі – 0,607м.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы.

Ту – мемлекеттің егемендік пен біртұтастықты білдіретін басты рәміздерінің бірі. Ту ежелден елдің халқын біріктіру және оны белгілі бір мемлекеттік құрылымға сәйкестендіру міндетін атқарып келеді.  

Тәуелсіз Қазақстанның Мемлекеттік туы ресми түрде 1992 жылы қабылданды. Оның авторы – белгілі суретші Шәкен Ниязбеков.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы – ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Тудың сабының тұсында тік жолақ түрінде ұлттық өрнек нақышталған. Күн, оның шұғыласы, қыран және ұлттық өрнек бейнесі алтын түстес. Тудың ені мен ұзындығының арақатынасы – 1:2

Геральдика дәстүрінде әрбір түс белгілі бір ұғымды танытады. Мәселен, аспандай көк түс адам бойындағы адалдық, тазалық, сенімділік, мінсіздік сияқты қасиеттерді білдіреді. Сонымен қатар, көк түс түркі мәдениетінде терең символдық мәнге ие. Ежелгі түркілер аспанды тәңір-атаға балаған, ал олардың көк туы арғы ата-бабаларға деген адалдықты бейнеледі. Қазақстанның Мемлекеттік туында ол ашық аспанды, бейбітшілікті, игілікті білдірсе, түстің біркелкілігі еліміздің тұтастығын меңзейді.

Геральдика қағидаттарына сәйкес, күн байлық пен молшылықты, өмірді және күш-қуатты бейнелейді. Сондықтан еліміздің туындағы күн шапағы дәулеттілік пен бақуаттылықтың символы – алтын масақ пішінінде берілген. Қазақстанның мемлекеттік атрибутикасында күннің бейнеленуі еліміздің жалпыадамзаттық құндылықтарды қастерлейтінін дәлелдейді және жас мемлекеттің жасампаздық күш-қуатын, серіктестік пен ынтымақтастық үшін әлемнің барлық еліне ашық екенін айғақтайды..  

Қыран (бүркіт) бейнесі – көптеген халықтардың елтаңбалары мен туларында ерте кезден бері қолданылып келе жатқан басты геральдикалық атрибуттардың бірі. Бұл бейне әдетте биліктің, қырағылық пен мәрттіктің символы ретінде қабылданады. Күн астында қалықтаған бүркіт мемлекеттің қуат-күшін, оның егемендігі мен тәуелсіздігін, биік мақсаттар мен жарқын болашаққа деген ұмтылысын танытады. Бүркіт бейнесі еуразиялық көшпенділердің дүниетанымында айрықша орын алады және олардың түсінігінде бостандық пен адалдық, өрлік пен ерлік, қуат пен ниет тазалығы тәрізді ұғымдармен ұштасып жатады. Алтын бүркіт кескіні жас егемен мемлекеттің әлемдік өркениет биігіне деген ұмылысын көрсетеді.

Мемлекеттік тудың сабының тұсына тігінен ұзына бойына кескінделген ұлттық өрнектер – оның маңызды элементі. Қазақ ою-өрнектері – дүниені көркемдік тұрғыдан қабылдаудың халықтың эстетикалық талғамына сай келетін ерекше бір түрі. Түрлі формалар мен желілер үйлесімін танытатын өрнектер халықтың ішкі әлемін ашып көрсететін мәнерлі көркемдік құрал болып саналады. Тудың сабын жағалай салынған ұлттық өрнектер Қазақстан халқының мәдениеті мен дәстүрін символдық тұрғыда бейнелейді.