Оқылым 1-тапсырма. Мәтінді мұқият оқып, тапсырмаларды орындаңыз. Адамның әрбір күні, әрбір сағаты мақсатсыз өтпеуі керек. Өмірдегі әрбір уақытын, өз бойындағы қайрат-жігерін, ақыл-ойын өмірге, өзі өмір сүріп отырған қоғамға жұмсап, қалтықсыз еңбек етуге, сөйтіп өзі үшін де өзгелер үшін де игіліктер жасауға жұмсауы керек. Уақыт бізбен санаспайды, тез өтіп кетеді. Сондықтан өмірдің әрбір сәтін бір күндік қызықтармен ғана қор қылмай, өмірдің ізсіз, мазмұнсыз болмауын қадағалау керек. Қазіргі жастық шақ – адамның өмірінің қайратты да, мүмкіндігі мол тамаша шағы. «Уақыт бар ғой!» - деп бүгінгі ісіңді ертеңге қалдырма! Өмірдің ұзақ екені рас, бірақ ол біреу ғана. Уақыт зымырап өтіп жатыр. Ол ешқашан тоқтап тұрмақ емес. Халқымыз уақытты дүниедегі ең қымбат нәрсе болғандықтан да алтынға балайды. Алтының әзірше өзіңде. Оған басқалар көз салмасын десең, дұрыстап сақта. 1. Берілген сөздің антонимін мәтіннен тауып жазыңыз. Бүгін [1] Арзан [1] 2. Төмендегі сұрақтарға мәтіндегі деректерді қолдана отырып, жауап беріңіз. Мәтінде қандай мәселе көтеріледі? Себебін жазыңыз. [1] 3. «Адамның әрбір күні, әрбір сағаты мақсатсыз өтпеуі керек» деген автор пікірімен келісесіз бе? Ойыңызды дәлелдеңіз. [1] 4. Мәтінге тақырып қойыңдар. [1] Жазылым 2-тапсырма. «Үш тіл білу-заман талабы» деген пікірмен келісесіз бе? Келісу, келіспеу себептерін көрсетіп, 70 сөзден тұратын эссе жазыңыз. Эссе мазмұнына сай көмекші есімдерді орынды қолданыңыз. [10]

В наше время на телевидении достаточно много различных телепередач и шоу. Их разнообразие удовлетворит даже самых привередливых телезрителей. Радует то, что все большую популярность завоевывают образовательно-развлекательные проекты, заменяя собой сериалы и криминально-правовые передачи. Одним из таких образовательных проектов является тележурнал «Галилео» — моя любимая телепередача.

Она названа в честь известного ученого Галилео Галилея, который очень любил проводить интересные опыты для объяснения непонятных явлений. Впервые передача вышла на экраны в 2007 году. Изначально ее длительность была около получаса. Однако с 2009 года после реконструкции студии и декораций она увеличилась вдвое. Ведущий «Галилео» — Александр Пушной. Мне кажется, что никто лучшего его не смог бы вести этот проект. Этот человек с несколькими высшими образованиями может доказать зрителям «Галилео», что наука, учеба и образование – это не так занудно и скучно, как многие привыкли думать.

Посещая различные производства и лаборатории, создатели «Галилео» не вникают в суть проблемы, а просто немного раскрывают тайны обычных на первый взгляд профессий и вещей.

Каждый выпуск программы это:
— несколько научно-популярных сюжетов из различных областей науки.
— доступные и ясные ответы на «детские» вопросы: «Как зубную пасту делают разноцветной, и почему ее нельзя есть?», » Почему трава зеленая, а небо голубое?», «Почему сахар сладкий, а не соленый?», «Как делают сыр?», «Из чего делают крабовые палочки?», «Как делают конфеты?»,»Почему птицы летают, а люди — нет?»,»Почему в микроволновую печь нельзя класть столовые приборы?» и так далее.
— различные эксперименты, которые прямо в студии проводит ведущий.

Сюжеты для этой телепередачи снимаются в России, в Европе, в Японии, в Америке, в Африке, в Антарктиде и еще во многих странах по всему миру.

Задача этого проекта – преподнести зрителю кучу научной информации в удивительной форме, которая позволит эту информацию легко усвоить и не заставит заснуть с первых минут эфира.
Просматривая эту передачу вместе с детьми, взрослые, наконец-то, смогут не только доступно ответить на бесконечные детские «почему?», но и существенно расширить свой кругозор и узнать много интересного и до сих пор неизвестного.

Очень обстоятельно, интересно и подробно, но совсем не скучно, без особого употребления научных терминов, понятным для основной аудитории языком и доступными примерами авторы «Галилео» стараются рассказать и показать, как устроен окружающий мир. Причем не в общих чертах, а на примере совершенно конкретных явлений и вещей, встречающихся в повседневной жизни. Потому что совершенно неожиданные вопросы могут вызывать самые привычные предметы.

Девиз «Галилео», который звучит в конце каждого эфира: «Этот мир интереснее, чем вам кажется!».Я очень хочу,чтобы моя семья и все мои друзья смотрели эту передачу и узнавали много нового о мире,в котором мы живем,о вещах, которые нас окружают.

Жаз

Жаздыгүн шілде болғанда,
Көкорай шалғын, бәйшешек,
Ұзарып өсіп толғанда;
Күркіреп жатқан өзенге,
Көшіп ауыл қонғанда;
Шұрқырап жатқан жылқының
Шалғыннан жоны қылтылдап,
Ат, айғырлар, биелер
Бүйірі шығып, ыңқылдап,
Суда тұрып шыбындап,
Кұйрығымен шылпылдап,
Арасында кұлын-тай
Айнала шауып бұлтылдап.
Жоғары-төмен үйрек, қаз
Ұшып тұрса сымпылдап.
Қыз-келіншек үй тігер,
Бұрала басып былқылдап,
Ақ білегін сыбанып,
Әзілдесіп сыңқылдап.
Мал ішінен айналып,
Көңілі жақсы жайланып,
Бай да келер ауылға,
Аяңшылы жылпылдап;
Сабадан қымыз құйдырып,
Ортасына қойдырып,
Жасы үлкендер бір бөлек
Кеңесіп, күліп сылқылдап.
Жалшы алдаған жас бала,
Жағалайды шешесін
Ет әпер деп қыңқылдап.
Көлеңке қылып басына,
Кілем төсеп астына,
Салтанатты байлардың
Самаурыны бұрқылдап.
Білімділер сөз айтса,
Бәйгі атындай аңқылдап,
Өзгелер басын изейді,
Әрине деп мақұлдап.
Ақ көйлекті, таяқты
Ақсақал шығар бір шеттен
Малыңды әрі қайтар деп,
Малшыларға қаңқылдап.
Бай байғұсым десін деп,
Шақырып қымыз берсін деп,
Жарамсақсып, жалпылдап.
Шапандарын белсенген,
Асау мініп теңселген
Жылқышылар кеп тұрса,
Таңертеңнен салпылдап.
Мылтық атқан, құс салған
Жас бозбала бір бөлек
Су жағалап қутыңдап.
Қайырып салған көк құсы
Көтеріле бергенде,
Қаз сыпырса жарқылдап.
Өткен күннің бәрі ұмыт,
Қолдан келер қайрат жок,
Бағанағы байғұс шал
Ауылда тұрып күледі,
Қошемет қылып қарқылдап.

Күз

Сұр бұлт түсі суық қаптайды аспан,
Күз болып, дымқыл тұман жерді басқан.
Білмеймін тойғаны ма, тоңғаны ма,
Жылқы ойнап, бие қашқан, тай жарысқан.
Жасыл шөп, бәйшешек жоқ бұрынғыдай,
Жастар күлмес, жүгірмес бала шулай.
Қайыршы шал-кемпірдей түсі кетіп,
Жапырағынан айрылған ағаш, қурай.
Біреу малма сапсиды, салып иін,
Салбыраңқы тартыпты жыртық киім.
Енесіне иіртіп шуда жібін,
Жас қатындар жыртылған жамайды үйін.
Қаз, тырна қатарланып қайтса бермен,
Астында ақ шомшы жүр, ол бір керуен.
Қай ауылды көрсең де, жабырқаңқы,
Күлкі-ойын көрінбейді, сейіл-серуен.
Кемпір-шал құржаң қағып, бала бүрсең,
Көңілсіз қара суық қырда жүрсең.
Кемік сүйек, сорпа-су тимеген соң,
Үйде ит жоқ, тышқан аулап, қайда көрсең.
Күзеу тозған, оты жоқ елдің маңы,
Тұман болар, жел соқса, шаң-тозаңы.
От жақпаған үйінің сұры қашып,
Ыстан қорыққан қазақтың құрысын заңы.

Қыс

Ақ киімді, денелі, ақ сақалды,
Соқыр, мылқау, танымас тірі жанды.
Үсті-басы ақ қырау, түсі суық,
Басқан жері сықырлап, келіп қалды.
Дем алысы – үскірік, аяз бен қар,
Кәрі құдаң – қыс келіп, әлек салды.
Ұшпадай бөркін киген оқшырайтып,
Аязбенен қызарып ажарланды.
Бұлттай қасы жауып екі көзін,
Басын сіліксе, қар жауып, мазаңды алды.
Борандай бұрқ-сарқ етіп долданғанда,
Алты қанат ақ орда үй шайқалды.
Әуес көріп жүгірген жас балалар,
Беті-қолы домбығып, үсік шалды.
Шидем мен тон қабаттап киген малшы
Бет қарауға шыдамай теріс айналды.
Қар тепкенге қажымыс қайран жылқы
Титығы құруына аз-ақ қалды.
Қыспен бірге тұмсығын салды қасқыр,
Малшыларым, қор қылма итке малды.
Соныға малды жайып, күзетіңдер,
Ұйқы өлтірмес, қайрат қыл, бұз қамалды!
Ит жегенше Қондыбай, Қанай жесін,
Құр жібер мына антұрған кәрі шалды.