Көне түркі жазулары (басқаша Орхон-Енесей жазулары) — б.з. V ғ. — б.з. Xғғ аралығындағы түркі тайпаларының тасқа қашап жазған жазбалары.
Орхондағы Күлтегін ескерткіші - Орхон мұражайы, Хархорин, Моңғолия
Орхон-Енисей ескерткіштері алғаш Орхон өзеніні бойынан (Екінші түркі қағандығы кезі) табылды, кейін Енисей өзенінің жоғарғы ағысында (Қырғыз қағандығы). Кейде руник жазбасы дейді, алман руналарынынан жанасым тауып (кейбір нышандар кескіні дәл келіп тұр, дауысты мағынасы да жақын). Азиялық түркі руналары соғды жазуының негізінде VIII ғ. бұрын жасалған деп есептеледі. Оның әліпбиінде 40-қа жуық графема бар. Көне түркі руника жазуы ерекшелігі - онда негізгі велярлық және палаталдық дауыссыздарға арналған бірнеше жұп дербес әріптер бар. Көне түркі руника жазуы жұмбағын 1893 жылы В. Томсен шешкен. Орхон ескерткіштерінің тұңғыш тәржімаларын 1894 жылы В.В. Радлов жасаған.
Объяснение:
наверное
Мен сіздерге еліміздің батырлары туралы әңгіме уәде еткендей хат жазып отырмын. Біздің елде көп нәрсе бар, бірақ олардың ішіндегі ең әйгілері - Бауыржан Момышұлы, Алия Молдағұлова, Мәншк Маметова, Иван Павлов, Талғат Бегелдинов, Сергей Луганский - бәрі де Екінші дүниежүзілік соғыстың батырлары. Тоқтар Әубәкіров сияқты замандастары да бар; Тағат Мұсабаев және олардың алдында ұлы Юрий Гагарин болған. Бұл біздің еліміздің дамуына айтарлықтай күш-жігер мен үлес қосқан адамдар. Біздің батырларымыздың арқасында біз.
Объяснение:
