1. Үйлесім, үндесу заңы, негіз бен аффикстің заңы: A) Редукция;
B) Аккомодация;
C) Метатеза;
Д) Үндестік заңы;
E) Қосымша мен түбір заңы;
2. Негізгі зат есімді табыңыз.
A) бала, білімді,қысқы;
B) заң, құқық,колледж;
C) кітап,баладай,қалалық;
Д) университет, бақытты,денсаулық;
E) мектеп,кітап, таудай;
3. Тәуелдік жалғаулы сөздерді табыңыз.
A) бабым,студент,балмұздағым;
B) заң,жолдассың,оқушы;
C) заңым,университетін,құқығым
Д) тарауым,тергеуші,адвокатпын;
E) тергеушің,кітапхана,адвокатпын;
4. Туынды зат есімді табыңыз:
A) достық ,балалық;
B) бардық ,аудандық;
C) құқық,қалалық;
Д) үшеу,заңгер;
E) тарау,тәуелсіздік;
5. Туынды зат есімді табыңыз:
A) ауылдас;
B) ақылдас;
C) асыл тас;
Д) хабарлас;
E) қып-қызыл;
6. Біріккен сөзді атаңыз:
A) ата-ана,бала-шаға;
B) ҚСТУ,ҚӘТК;
C) аяқ киім,қант сауыты;
Д) тасбақа,қолшатыр;
E) аты-жөні,сиыр еті;
7. Біріккен сөзді табыңыз:
A) тасбақа, күйсандық;
B) балға,заң;
C) аты-жөні, ата-ана;
Д) бала-шаға, шекара;
E) ҚМУ, қарлығаш;
8. Туынды зат есімдерді табыңыз.
А) жерлес, кәсіп, кеден
B) елтаңба, еңбек, оқу
C) оқытушы, мүдде, студент
Д) заң, хатшы, тергеу
E) жазушы, тәуелсіздік, елші
9. Үндестік заңына бағынатын аффикстерді табыңыз:
А) лас,/лес, дас,/дес,тас,/тес.
В) паз,/ қор,/ лар,/лер.
С) лас,/лес,хана,/гер.
Д) хана,/гер,/кер,/дас,/дес
Е) лас,/лес,/гер,/кер
10. Буын үндестігіне бағынатын аффиксті табыңыз:
А) –қор
В) –мен,-бен,-пен
С) -лас,-лес
Д) –кеш
Е) –қой
11. Сын есімнің салыстырмалы шырайы қандай жұрнақтар арқылы жасалады?
A) лау, -леу, -дау, -деу, -тау, -теу;
B) –лы, -лі, -ды, -ді, -ты, -ті;
C) –дай, -дей, -тай, -тей;
Д) өте, тым, ең;
E) –қы, -кі, -ғы, -гі;
12. Қай сөйлемде сын есімнің салыстырмалы шырайы кездеседі?
A) Азаматтық заңдармен реттелетін қатынастар;
B) Қазақстан Республикасы «Еңбек туралы заңы»;
C) Байқаушылар-мемлекеттердің, халақаралық ұйымдардың өкілдері;
Д) Мына шартты толтыру қиындау екен;
E) Мәжбүрлі еңбекке тыйым салу;
13. Қай сөйлемде сын есімнің асырмалы шырайы бар?
A) Алма шырыны тәп-тәтті;
B) Тәттіні көп жеуге болмайды;
C) Анау кәмпит тәттілеу;
Д) Тәтті тоқаш алдым;
E) Тәттілеу алма жеші;
14. Сапалық сын есімдерді табыңыз:
A) Бұлтсыз аспанға қарадым
B) Аудандық бөлімге барды;
C) Таулы аймақтан келген шығар;
D) Жазғы демалыс та бітті;
E) Білікті тергеушімен кездестім ;
15. Сын есімдердің қай шырайда тұрғанын анықтаңыз: «Білікті адвокат жастау сияқты»
A) жай шырай, күшейтпелі шырай
B) жай шырай, асырмалы шырай
C) жай шырай, салыстырмалы шырай
D) асырмалы шырай, күшейтпелі шырай
E) асырмалы шырай, салыстырмалы шырай
16. Қатыстық сын есімдерді табыңыз.
A) таулы, дәмді, жазғы
B) суық, көк, тұзсыз
C) мұртсыз, енді, қызыл
D) ақ, қысқы, жасыл
E) үлкенірек, қысқалау
17. Болжалдық сан есімді табыңыз.
A) мындай;
B) мыңдай;
C) мұндай;
D) мұнай;
E) ұлдай;
18. «Жаңа тәуелсіз мемлекетіміз» сөз тіркесінде қандай жалғау бар екенін анықтаңыз.
a) септік т
b) жіктік
c) көптік
d) әуелдік
e) жалғаулардың бәрі

19. Жатыс септікте дұрыс жазылған сөзді табыңыз.
a) қорғаушыда
b) қорғаушыдан
c) қорғаушымен
d) қорғаушының
e) қорғаушыға

20. “Біздің қызметі…” сөз тіркесіне жалғау жалғаңыз
a) –мыз
b) –міз
c) –ңіз
d) –ымыз
e) –ме

Ана тілі туралы қазақша шығарма

Тіл – қай ұлттың болмасын тарихы мен тағдыры, тәлімі мен тәрбиесінің негізі, қатынас құралы. Тіл болмаса сөз болмайды. Сөз болмаса адамзаттың тірлігінде мән-маңыз болмайтыны белгілі. Демек, тілдің, сөздің орны ерекше. Міне, осы орайда ана тіліміз жайлы терең ойлану әрқайсымыз үшін парыз. Жыл өткен сайын ана тіліміздің мәртебесі өсіп, абыройы арта түсуде.

Тіл – халықтың жаны. Тілі құрыса, халық та жер бетінен жоғалады. Адамзат тарихында көптеген өркениетті елдердің өшіп кетуі алдымен тілді жоғалтудан басталғанын ғылым дәлелдеп отыр. Бүгінгі қазақ қоғамындағы мәңгүрттіктің басы да өз тілін тәрк етуден туды. Ана сүті сіңбеген, бесік жырынан нәр алмаған ұлттық қасиет тана сүтімен кірмейді. Тілі мен дінінен айырылған ондай жан рухани кемтарлығын, адамдық болмысын түсінбей, көлденең көк аттының қолжаулығына айналады. Ана тіліміздің тағдыры үшін күресте халқымыз қам-қарекетсіз болған емес. Жиырмасыншы жылдары тіл тәуелсіздігін ту етіп көтерген Әлихан, Ахмет, Міржақып, Мағжан, Мұхтарлар, сексенінші жылдардың аяғында бостандықтың лебі білінісімен басталған бүкілхалықтық қозғалыс соның айғағы.

О, туған ана тілім! Тас бұлақтың тұнығы да сенде, ана сүтінің жұғымы да сенде, райхан гүлдің жұпары да сенде, қыран құстың жанары да сенде, назды сұлудың нәзіктігі де сенде, сахара даланың жазықтығы да сенде...

Ана тілім – тірегім, тірлігімнің айғағы.

Ақиық ақын Қ.Мырза-Әлидің «Ана тілің – арың бұл,

    Ұятың боп тұр бетте.

    Өзге тілдің бәрін біл,

    Өз тіліңді құрметте»,- деген өлең

жолдарын оқығанда тебіренбейтін жүрек, толқымайтын кеуде барма екен сірә?

         Өмірде ана тіліңнен асқан құдірет бар ма?

- Жоқ, өйткені адам ана тілімен асқақ, ана тілімен ардақты. Шыр етіп дүние есігін ашқан сәтіңнен бастап құлағыңа сіңірген бір таныс үн бар. Ол үн - ана үні. Алғаш рет қаз тұрып, тәй-тәй басқан шағыңда қасыңда болып, дем беріп, қолтығыңнан сүйеген таныс дауыс – ана дауысы. Мектеп табалдырығын аттаған кезде ана тілі арқылы дүниедегі ең асыл сөз «Ана» сөзін жазып үйренесің, ана тілі арқылы «Отан» деген қасиетті сөздің құдіретін ұғынасың.

Қазақтың  жері де байтақ, тілі де байтақ

Дүние жүзіндегі ең әдемі тілдердің қатарынан саналатын ана тіліміздің  құнарлы қазынасы бізге бабалардың қаны мен жаны арқылы мирас болып жетті емес пе ?

Ұлы нартұлғаларымыздың  бірегейі Сұлтанмахмұт бабамыздың «ана тілі қайнаған қанның, қиналған жанның, толғантқан көңілдің, лүпілдегін жүректің  сығындысы, онда дәм де бар, мән де бар болуы керек...» деген мұра сөзі бар.

Тіліміздің осынау қадыр – қасиеті, сан қырлы байлығы, тұңғиық  тереңдігі бүгінгі таңда сіз бен біздің  ардақты кәсібіміздің  мән – мағынасын одан әрі ұлықтауға  тамаша күш берері сөзсіз!

Әділ адамның адамгершілік қасиеттері заңды жоқтатпайды. Дәл осы пікірге сүйене отырып, туған тіліміздің шұрайлы қазынасын өз іс-тәжірибесінде батыл қолданып жүрген елдің азаматтары әрдайым аман болғай.

Халықтың болмысы, өркениеттілігі, саналылығы және сауаттылығы оның тіл мәдениетімен, сол тілдің қолданыс ауқымының кеңдігімен, оралымдылығымен және ұтымдылығымен өлшенеді. Ерте заманда ел бастаған көсем де, дауды шешкен би де осы құдіретті  тілге сүйенген, осы тілген жүгінген. «Тіл өнері дертпен тең», - деп тілдің қадір-қасиетін жете түсінген бабаларымыз үлкен дау-дамайда бір-ақ сөзге тоқтаған, ұлттық асыл мұрасы – ана тілін құрметтей білген. Ана тілін ардақтап өткен халқымыздан небір суырып салма ақындар, шебер тілді шешендер, күміс көмей әншілер, қос ішекті домбыраға жан бітірген жыраулар, сазгерлер шыққан. Бұл тілде есімдері әлемге әйгілі қазақтың перзенттері, ұлы Абай өз халқына сырын айтқан, мұңын шаққан, бұл тілде шығыстың біртуар жұлдызы Шоқан сөйлеген, бұл тілде ғасырмен терезесі тең Жамбыл жырлаған.