с СОРом тапсырма. Мәтінді оқып, төмендегі сұрақтарға жауап бер.
Бәтеңке, Шұжық,
Балқаймақ,
Дүкенде тұрып ұрысты.
Бәтеңке шықты айғайлап: Айту керек дұрысты!
Сен екеуің кімсіңдер,
Мені айтындар мүлік деп,
Кім пайдалы, кім мықты,
Кәне, екеуің жеңіл де,
Мойындаңдар шындықты.
...Таласты олар ұзақ түн, ...Кетті айтыс ұзап тым, Бір бітімге келмеді...
Бәтеңке, Шұжық,
Балқаймақ,
Жатыр әлі айғайлап... Бірін-бірі мінеді,
Керкілдесті, керісті. Жүгінетін біреуді,
Табалық деп, келісті.

1. Ә. Дүйсенбиевтің «Бәтеңке, Шұжық, Балқаймақ» өлеңі не туралы?

2. Өлең неге «ертегі» деп аталады?


4- тапсырма. Берілген сын есімдермен сөйлем құра.
пайдалы-
мықты-

Егер бы мен зиялы болдым, мен бы зертте- облыста шұғылданушымын медициналар. Маған сияқты - сол қазір адамдар ең басты. Мен бы таптым бы СПИД жеңген вакцинаны. Мен бы жайды аштым және нақты болғаны аурусыз  және, басты, сенімді қию, жеңу чтобы шаян, қарамастан мүмкін, ең басты және әбден шетін ауруды адамзаттың. Тап мен жұмыс істедім бы, сияқты ғалым этойц облыста. Потому не, біз ертең Марс полетим, біз бүрсігүні полетим, қарамастан немесе чрехүш күн. Сол қызық, бірақ емес олай түбегейлі. Ал міне біз жоқ құтылыстармыз адамның бүгін - ертең уже біреудің құтқару болады. Сол себептен, егер бы мен зиялы болды, мен бы зертте- медицинаның облысында шұғылданушымын.  

Байқоңыр ғарыш айлағы.

Байқоңыр ғарыш айлағы еліміздің Қызылорда облысы Қармақшы ауданында орналасқан. Байқоңыр - әлемдегі тұңғыш әрі ең ірі ғарыш айлағы. Аумағы 6717 шаршы шақырымнан асады.

Байқоңырдың іргесі 1955 жылы қаланып, 1957 жылдың 4 қазанда тұңғыш ғарыш ракетасы сәтті ұшырылған болатын. Ол дүние жүзіндегі ең бірінші Жердің жасанды серігін (ЖЖС) орбитаға шығарған. Ал, 1961 жылдың 12 сәуірінде адамзат тарихында тұңғыш рет Ю.А. Гагарин «Восток» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшты. Бұдан кейін де Байқоңыр ғарыш кеңістігін игеруде көптеген жаңашыл бастамалардың старттық орнына айналды. Байқоңырдан Күннің, Айдың, Шолпанның алғашқы жасанды серіктері, "Восток", "Восход", "Союз", "Прогресс" ғарыш кемелері, түрлі орбиталық станциялар, жұмыстар жүргізуге арналған, байланыс мақсаты үшін пайдаланылатын және метеорологиялық бақылаулар жүргізуге арналған түрлі зымырандар ұшырылды. 50 жылдан астам уақыт ішінде «Байқоңыр» ғарыш айлағынан 1500-ден астам әртүрлі мақсаттағы ғарыш аппараты

Байқоңырды салар кезде бұл жерді таңдаған себептердің ішінде экватор жазықтығына жақындық, өзге елді – мекендерден қашықтығы, ракета ұшырудың қауірсіздігі секілді себептер негіз болды.

1995 жылдан бері Байқоңыр – Ресей Федерациясының құрамындағы федералдық маңызы бар қала.