Ұждан — адамның өз мінез-құлқын бақылау, қадағалау оған белгілі бір шек қойып, мүлтіксіз орындау қабілетін бейнелейтін әдеттану санаты.
казак тилинде "Малым-жанымның садағасы, жаным-арымның садағасы" деген ұлағатты сөз бар. Ұждан ардың егіз ұғымы, ар-ұждан деген тиркес содан шыккан. Кез келген адам ар-ұжданның тазалығы үшін барин типти жанын беруге де даяр болады. Ұждан-адамның арының тазалығы,адал да зиянсыз екендігін дәлелдейтин жане бар жагдайдагы озиндик кундылыгын сактайтын басты байлыгы.
