? о
6. Деңгейлік тапсырманы орындаңдар.
1-деңгей. Мәтіннің бірінші бөліміне ат қойып, қосымшалардын, жуан немесе жіңішке
жалғануын түсіндіріңдер.
вы --
Сөйлеу әдебіне жататын сөздердің бірі – қоштасуға қатысты сөздер легі:
«Сау болыңыз!», «Қош болып тұрыңыз!», «Келесі кездескенше!» немесе «Кез-
дескенше!», «Керіскенше күн жақсы!» немесе «Көріскенше!», «Жайлы жатып,
ақсы тұрыңыз!», «Жолыңыз болсын!», «Сапар сәтті болсын!», «Аман болып
тұрыңдар!», «Жақсы!», т.б.
Жағдаятқа қарай қолданылатын мұндай сөздерде де мағыналық реңк,
айырма бар. Мәселен, бүгін-ертең немесе таяу күндерде кездесетін, хабарла-
сатын қызметтес адаммен «Көріскенше күн жақсы!», «Аман барып, сау қай-
тыңыз!» деп қоштаспайтыны белгілі. Ал алыс жол, ұзақ сапарға аттанып бара
жатқан жолаушыға «Сау болыңыз!» деп қана қою салғырттықты білдіреді.
Сондықтан мұндайда «Сапар сәтті болсын!», «Жолыңыз болсын!» тәрізді сөз
орамдарын қолданамыз.
а.
2-деңгей. Мәтіннің екінші бөліміне ат қойыңдар. Аралас буынды сөздерді тауып, қо-
сымша жалғандар, қосымша жалғану заңдылығын түсіндіріңдер.
Il
Амандық сұрасу – тұрмыста жиі қолданылатын, құлаққа жиі есті-
летін сөздеріміз. Бірақ бұларды талғап, таңдап өз орайында, өз орнында
қолдану қажет. Мысалы, «Сәлеметсіз бе!» деп амандасу үлкен-кішіге,
таныс-бейтанысқа ресми жағдайда да, еркін жағдайда да қолданыла береді.
Ал «Ассалаумағалейкүм!» деп амандасуды жасы үлкен ақсақалдар жөн
санап, ұнатып тұрады. Ал үлкен апалар мен әжелер бір-бірімен «Армы-
сыңдар!», «Аманбысыңдар?», «Қалайсыңдар?» деген секілді амандасу түр-
лерін қолданады.
Бұл қоғамдағы әр алуан топтардың өздеріне лайық амандасу түрлері бар
екенінен хабар береді.
(Нұргелді Уәли)​

«Ата заң әркімнің бойтұмары болып, оның әрбір қағидасы мүлтіксіз орындалғанда

ғана ортақ мақсатқа қол жеткіземіз». (Н. Ә. Назарбаев)

Заңды білу - заман талабы. Бүгінде Қазақстан Республикасында демократияға бағытталған құқықтық мемлекет кұру идеясын жүзеге асыру үшін әрбір азамат өз құқықтарын жете білуі, соған сай сана - сезімдерін қалыптастыру керек. Азаматтың міндеті - заң талаптарын бұзбау, екінші жағынан, өзіне жүктелген міндетін орындау. Өйткені заң дегеніміз - өмірдің нәрі. Заңның мықтылығы - адалдығы мен әділдігінде. Заңның ең басты мақсаттары - қоғамдағы алуан мінезді адамдарды салауатты өмір салтына тәрбиелеу.

Ата заң - мемлекеттік құрылыммен қатар жариялы - билік институтын белгiлейтiн ереже ғана емес, сонымен қатар, мемлекеттің қандай кұндылықты сақтау керек екендiгiн айқындайтын басты құжат. Конституция қағидаларын жүзеге асыру қоғам мен мемлекеттің өсiп - өркендеуiне, адам құқығының сақталуына, бiрлiк пен тұрақтылыққа жол ашады.

Тарих өткенді саралап, келер уақытқа өнеге қалдырады. Қазақстанда конституциялық құндылықтардың дамуының өзiндiк тарихи жолы бар.

Қазақ хандығы құрылғаннан бастап ұлтымыз жан - жағынан қаумалаған жаулардан қорғана отырып, дербес, қуатты да тұрақты мемлекет болуға тырысты. Алтайдан бастап Арқа асқан, Жайыққа жеткен ұлан - ғайыр жерiмiз сол күрестiң нәтижесi. «Ел боламын десең, бесiгiңдi түзе» қағидасымен дамуды көздеген бабаларымыз «Тәртiпке бағынған құл болмайды, тәртiпсiз ел болмайды» деген дала заңымен, салт - дәстүрiмен өмiр сүрді«Қасым ханның қасқа жолы», «Есiм ханның ескi жолы», Тәуке ханның «Жетi жарғысы» сынды дала заңдары осыны меңзейдi.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқаЖазылым. Сұрақтарға жауап бЖазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

ұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

мер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

н?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата. Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

м

Объяснение:Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.

Жазылым. Сұрақтарға жауап бер. Жауаптарды жұмыс дәптеріңе жаз

1.Өлеңде қай жыл мезгілі туралы айтылған?

2. Жерді не басқан?

3. Жерде бұрынғыдай не жоқ?

4. Күзде ағаштың жапырақтары қандай болады?

5. Күз айларын ата.