Рождаются олени весной, когда еще лежит глубокий снег, часто метет пурга, по ночам бывает морозно. Однако днем уже ласково пригревает солнышко, под снегом все чаще звенит капель, а на вершинах холмов и гор показываются пятна проталин. На Таймыре оленята рождаются в мае — начале июня, на Камчатке в апреле — начале мая, на Кольском полуострове — в конце мая.
Закономерно, что всюду средняя дата рождения оленят примерно на месяц отстоит от появления первой зелени.
По сравнению с другими копытными олененок рождается слабым и начинает ходить лишь к концу первого часа жизни. Все это время мать усердно его вылизывает. Это очень важно, так как мокрый олененок быстро замерзает. Иногда случается, что мать поленится вылизать кончики ушей или ножек малыша, и тогда они обмораживаются, а впоследствии отмирают.
Едва поднявшись на ноги, олененок начинает учиться сосать. Характерна поза сосания у оленей. Он стоит рядом с матерью, подсунув голову ей под живот, к вымени, и пока сосет, мать вылизывает его зад. Очень редко олененок научается сосать, просунув голову сзади между ног матери. У лежащей важенки кормиться он тоже не может, хотя и пытается просунуть голову ей под брюхо. Обречен он на голодную смерть, если не научился стоять на ногах. Мать ни в чем не может ему она лишь взволнованно «хоркает» и крутится рядом. Печальна судьбамалыша, упавшего в яму или покатившегося со склона горы. Вороны, орлы, лисицы, медведи —все собираются к местам отела оленей. Правда, некоторых из них матери отгоняют рогами. Интересно, что если подражать крику ворон, оленухи волнуются, хоркают чаще обычного и обнюхивают оленят, как бы проверяя, все ли на месте.
Объяснение:
Күллі алаш жұртының даңқты перзенті, күрескер тұлғалы кемеңгер ақыны – Мағжан Жұмабаев (Әбілмағжан Бекенұлы). «Ақынның ақыны» атанған ойшыл қаламгер болашақ жайлы жиі ой қозғайтын. Бар болғаны қырық бес жыл ғұмыр кешкен (1893 жыл 25 маусым – 1938 жыл 19 наурыз) данышпан ақын барлық тақырыптарда өлеңдер мен ой- толғаулар жазған аса көрнекті дауылпаз азамат екені даусыз.Мағжан ауыл молдасынан сауатын ашып, 1905-1910 жылдары Қызылжардағы №1 мешіт жанында белгілі татар зиялысы, мұсылман халықтарының азаттығы жолында күрескен М.Бегишевтің ұйымдастыруымен ашылған медреседе оқыдыМағжан Бекенұлы Жұмабаев 1893 жылы 25 маусымда Солтүстік Қазақстан облысы, қазіргі Мағжан Жұмабаев ауданы, Сасықкөл жағасында дүниеге келген. Алаш қозғалысының қайраткері, ақын, қазақ әдебиетінің жарқын жұлдызы. Азан шақырып қойған аты – Әбілмағжан.Мағжан бала кезінде ұшып-қонып бір жерде отыра алмайтын тас қайнаттың өзі болған. Қасында отыратын кісі табылмай қалса, шешесі кереуеттің аяғына байлап кетеді екен1910-1913 жылдары Уфа қаласындағы "Ғалия" медресесінде білім алды. Ақын шығармашылығының үлкен бір арнасы – халыққа білім беру, педагогика саласы. Мектеп оқушыларына, мұғалімдерге арнап "Педагогика" (1922, 1923), "Бастауыш мектепте ана тілін оқыту жөні" (1925) еңбектерін жазды.
