10-тапсырма. Өлеңді қара сөзге айналдырып, негізгі ойды білдіретін мәтін жаз.
Не жетеді өзің туған мекенге?!
«Бармадым, деп жұрт секілді шетелге»,
Досым менің, мұңаясың бекерге.
Аз ғұмырда өз жеріңді арала,
Не жетеді өзің туған мекенге ...
11​

Туризм  (франц.  tourіsme,  tour  – серуендеу, жол жүру) – ң бос уақытында негізінен айтқанда жұмыстық, не мәлім міндеттік мәжбүрлеумен емес, туысшылаумен емес, өз еркінше көңіл көтеру мен демалу үшін, тәуекел жасау үшін, көріп қызықтау үшін, яғни субъективті рухани қажеттілік бойынша басқа бір жерге ерікті  саяхаттап, серуендеп баруы. жақын жердегі қысқа мезетті орындалатыны -  серуен  делінсе, алыс жерге аттанған ұзақ мерзімдісі -  саяхат  делінеді. туризм әлемдік басты рөлдің бірін атқарады.  дүниежүзілік туризм ұйымының  (дтұ) деректері бойынша ол әлемдегі  жалпы ұлттық өнімнің  оннан бір бөлігін,  халықаралық инвестицияның  11 пайыздан астамын ұстайды, әлемдік  өндірістің  әрбір 9-шы жұмыс орнын туризм қамтамасыз етеді. туризмнен түскен табыс мұнай, өнімдері және автомобиль экспорты табысынан кейін тұрақты 3-ші орында келеді. мұндай оң үрдіс жаңа мың жылдықтың бас кезінде де ұсақталады деп күтілуде. әлемдік туристік рыноктың дәстүрлі аудандары өзінің рекреациялық сыйымдылығының шегіне іс жүзінде жеткендіктен, туризмнің өсуі туристер баратын жаңа аумақтар есебінде басым болады. осыған байланысты, қазақстанның әлемдік туристік рынокта өзінің лайықты орнын табуға бірегей мүмкіндігі бар.

Жері байдың елі бай

«Жері байдың елі бай» демекші , қазақ елінің ұлан байтақ жері былай тұрсын, оның табиғаты мен өнеркәсіп жөнінен ерекшеленеді. Еліміздің әрбір жерінде неше түрлі кен орындар,пайдалы қазбалар өндіріледі.

Қазақстан мұнай мен газ, химиялық өнеркәсібі өте бай ел. Көмір де қазып алынады. Химиялық өнеркәсіпте алтын, күміс, темір, мыс, қорғасын, мырыш және т.б бар. Пайдалы қазбалардан негізінен ванадий, скандий, теллур алынады.

Сарыарқа мен Атырау, Алтай мен Қаратау қойнаулары алтын сандық іспеттес. Қазақстан қазба, қазына байлық жағынан дүниежүзіндегі ең бай деген 10 елдің ішіне кіреді.

Қазақстан әлемде вольфрам, қорғасын, барий қорынан 3 орын, мыс мөлшерінен 4 орын, уран рудасынан 5 орын, темір 7 орын, қалайы мен никельден 8 орын, көмір мен газ қорынан 9 орын алады. Мұнай қоры жөнінен Парсы шығанағындағы елдер, Латын Америкасы, Ресей, АҚШ кейінгі 13 орында алады. Қазақстанның геологиялық құрылысы даму ерекшеліктері пайдалы қазбалардың түзілуіне әсер етті. Пайдалы қазбалар 3 топқа бөлінеді:

1. Жанатын

2. Рудалы

3. Рудасыз

Жанатын пайдалы қазбалар көбінесе шөгінді жыныстарда кездеседі.

Рудалы пайдалы қазбалар көбінесе кристалды тау жыныстарында болады.

Рудасыз пайдалы қазбалар магмалық шөгінді жыныстарда кездеседі.

Қазақстанда 6000 нан астам пайдалы қазбалардың кен орындары бар.

Еліміз өзге шетелдіктермен саудаласып, экономикасын дамытуда.