Мәтіннен есімдіктерді теріп жазып,
сөйлем құра

История Костаная весьма примечательна. Газеты века сравнивали его стремительный рост с американским Чикаго, поражаясь быстроте и размаху строительства города. Костанай не сразу получил это имя. Оренбургский архитектор Вебель, первым начинавший проектировать будущий город, подписывал свои чертежи – «проект Ново-Тобольска». Военный губернатор Оренбургского края Н.А. Крыжановский, давший в 1871 году распоряжение о приеме от желающих на поселение в новом городе, называл его Урдабаем (по первоначально выбранному для строительства урочищу Урдабай – Тогай). Военный генерал - губернатор Тургайской области А.П. Константинович, врач Неймарк и им чиновники, окончательно определившие пригодное для жизни расположение города вблизи от брода Костанай - Сай, официально именовали его Николаевском. Так что местное домашнее название «Костанай» утверждалось скорее вопреки намерениям администрации.
О происхождении слова «Костанай» ходят легенды. Одна из них связывает название урочища Кос-Танай с памятью о погибших сестрах-красавицах Кос и Танай, другая повествует о влюбленных с такими же именами. Одна из версий происхождения слова «Костанай» выводит его этимологию от названия «Кос Тней Сай» («Пара оврагов Тнея»), закреплявшего эти земли за родом Алтыбас, Узунской ветви племени кипчаков. Возможно, эта гипотеза наиболее приемлема, так как город наш до сих пор хранит два оврага, когда-то служивших границами города, а теперь замыкающих исторический центр.
извени но казахский не знаю.                                                             Костанай рос очень быстро. В 1892 году журналист и путешественник В.Дедлов отмечал: «…Многие тысячи мужицких голов бредили Кустанаем. Земля – 30 копеек за десятину в год… Строить надо – в двадцати верстах лес Ары. Скотину, где угодно, паси даром. Тобольской травы на Тоболе – 3 дня покосил, на всю зиму хватит. Пшеница родит по 300 пудов… Вот и получилось, что к первым двум землянкам на следующий год прибавляется 20. Еще на следующий – сто. Проходит 10 лет и вырастает город с церковью, с аптекой, с каменными складами…».

Желтоқсан көтерілісі — 1986 жылы 17 — 18 желтоқсан аралығында Алматыда болған қазақ жастарының КСРО үкіметінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық іс-қимылдары. Бостандыққа, тәуелсіздікке ұмтылған қазақ халқы тарихындағы елеулі оқиға болып табылады. Көтерілістің басталуына Мәскеудегі орталықтың республика халқының пікірімен сана Ресейдің Ульянов облысы партия коммитетінің 1-хатшысы Г.В. Колбинді ҚКОК-нің 1-хатшысы етіп тағайындауы түрткі болды.

Қазақстан тәуелсіздігін алған соң Желтоқсан көтерілісі туралы шындық қалпына келтіріліп, бұл жөнінде “Желтоқсан. 1986. Алматы.” (құрастырылған Т.Өтегенов, Т.Зейнәбілов), “Желтоқсан құрбандарын жоқтау”, “Ер намысы — ел намысы” жинақтары, К.Тәбейдің “Мұзда жанған алау”, Т.Бейісқұловтың “Желтоқсан ызғары” кітаптары мен “Желтоқсан” (бас редакторы Х.Қожа-Ахмет) газеті жарық көрді, “Аллажар” (1991, реж. Т.Теменов), “Қызғыш құс” кинофильмдері түсірілді. [2]

Оқиғаға қатысқандарды саяси тұрғыдан қуғындау басталды. 99 адам сотталды, 264 студент оқудан шығарылды. 1987 ж. жазда КОКП Ок қаулысы шығып, желтоқсан оқиғасы қазақ ұлтшылдығының көрінісі ретінде бағаланды. Желтоқсан оқиғасы қоғамның саяси өмірін демократияландыруға серпін берді.

Осы күнге дейін мемлекет желтоқсан көтерілісінің тарихи маңызын жоғарлатуға зор үлес қосып келеді. Көтерілісінің құпиялары толығымен ашылған жоқ.