Хотя бы с последним заданием...

Древние города казахстана  — города и поселения  казахстана  древнего и средне-векового периодов. первые письменные сообщения о древних поселениях, находящихся на территории нынешнего казахстана, относятся ко 2 в. до  н.  э.  — 1 в. н.  э. древние авторы упоминают о г.  чигу, располагавшемся либо в котловине оз.  иссык-куль, либо в илейской долине, а также о городах на р.  сырдарие. на обширной территории казахстана издревле выделяются крупные -культурные регионы развития оседлой, а в средние века и городской жизни. одними из них были  южный казахстан  и  жетысу. при исследовании этих районов археологи выявили древние поселения, в которых обнаружены дворцовые постройки владетелей городов из сырцового кирпича, с помещениями, перекрытыми купольными . наибольшее число поселений найдено в отырарском оазисе, в долине реки  арыс, на северных склонах  каратау, в низовьях сырдарии. жители этих поселений занимались земледелием с использованием искусств, орошения, скотоводством, ремеслом и торговлей. бурный рост городов на территории нынешнего казахстана, происходящий в 12 вв., связан с развитием тюркских государств средневековья:   тюркского,  западно-тюркского,  тюргешского,  карлукского каганатов,  огузского,  кимакского, кыпчакского и  караханидского  государств. археологическими исследованиями на южном казахстана зафиксировано 25 городищ со слоями 6—9 вв., которые можно считать остатками городов. известны названия некоторых из них:   исфиджаб  (сайрам),  шараб,  будухкет,  отырар  (фараб),  шавгар. выделяются: ада (цитадель),  шахристан  (внутренний город) и  рабад  (пригород). города  тараз, отырар (фараб), исфиджаб, шавгар,  ,  алмалык,  суяб, занимавшие важное положение на международных торговых путях, являвшиеся резиденциями правителей, центрами больших государственных объединений, были известны далеко за пределами казахстана. кроме них, на территории современного казахстана и на сопредельных территории существовали такие города, как  барсхан,  арсубаникет,  кулан,  мерки,  аспара,  хамукат,  дех нуджикес,  талгар  (талхиз). в 9  — нач. 13 вв. оседлая и городская жизнь существовала и в  центральном казахстане. города и поселения располагались в долинах  жезды,  кенгира,  сарысу, в предгорьях  улытау. города также появились в  восточном казахстане, в долине р.  иртыш. письменные источники сообщают, что эти города принадлежали  кимакам. наиболее крупным был г.  имакия  — летняя резиденция царя (хакана). кроме столицы, были известны города  ,  сараус,  бенджар,  дахлан,  астур. города-ставки возникают и в  западном казахстане, в долинах урала. они принадлежали тюркам-огузам.

Мемлекеттік сыйлықтың иегері, жазушы Бексұлтан Нұржекеевтің сөзіне сүйінсек, ол латынға көшуге қатысты халықтың ортасында әр түрлі пікір бар екендігін алға тартады. Қобалжу да бар дейді жазушы. Бірақ «Шешінген судан тайынбайды» деп тәуекел ету керектігін мәлімдейді: «Латын қарпіне көшу дегеніміз - әріптерді өзгерту емес. Қаншама жыл қазақ тілі орыс тілінің ережесіне бағынып келді. Өз тіліміз өз табиғатында дамымады. Бұған көшу үшін біздің тіліміздің табиғатына негізделген емле жасау қажет. Үндестік заңын негізге ала отырып әуелі емле жасалуы тиіс. Содан кейін латын әліпбиіне көшуге болады», - деп түйіндейді Б. Нұржекеев. Естеріңізге сала кетейік, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев сәуір айында жарияланған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласында Қазақстанның латынға көшуі жайлы жоспарына тоқталып, нақты тапсырмалар берген болатын. Бұл заман талабынан туған шешім екеніне тоқталған Елбасы: «2017 жылдың аяғына дейін ғалымдардың көмегімен, барша қоғам өкілдерімен ақылдаса отырып, қазақ әліпбиінің жаңа графикадағы бірыңғай стандартты нұсқасын қабылдау керек. 2018 жылдан бастап жаңа әліпбиді үйрететін мамандарды және орта мектептерге арналған оқулықтарды дайындауға кірісуіміз қажет. 2025 жылға қарай іс қағаздарын, мерзімді ба зді, оқулықтарды, бәрін де латын әліпбиімен шығара бастауға тиіспіз» деген еді. Еліміздің белгілі қоғамқайраткерлері, жазушы мен ақындар, зиялы қауым өкілдері аталған шараны мейлінше қолдағаны белгілі. Осы ретте алаштанушы ғалым Тұрсын Жұртбай: "Мен латынға көшуді қолдаймын. Әрі Президент жанындағы Қоғамдық сананы жаңғырту бағдарламасын іске асыру жөніндегі ұлттық комиссия өз жұмысын соңына дейін жеткізеді деп сенемін", - деген болатын. Әлбетте, қолданыстағы қаріптерді латынға ауыстыру үдерісі - бірнеше саланы қамтитын әрі бірнеше жылға созылатын, ұлттың тағдырына тікелей қатысты мемлекеттік саяси науқан екендігі белгілі. Ел ішінде танымал мәдениеттанушы Серік Ерғали латын қарпіне көшу туралы былай дейді: "Қазіргі қолданыстағы кирилл әліпбиі қазақ тіліне тән емес, қазақ тілі кирилл әліпбиіне бағынған. Сол негізде орыс-қазақ кирилл әліпбиі дүниеге келген. Мен орысша теру үшін ешқашан орыс регистрін қолданбаймын, өйткені, ол тілдегі мәтінді теруге қазақ теруіші жеткілікті. Бүгінгі кирилл-қазақ клавиатурасы арқылы орысша да, қазақша да теруге мүмкіндік беретін ортақ дүние, демек, әліпби де екі тілге ортақ. Әлемде бұндай парадокс жоқ". Айта кетейік, қазақ елінің латынға көшуі туралы хабар әсіресе, Түркия мен Еуропада қоныстанған 25 мыңға жуық қазақты қатты қуантқан болатын. Латынға көшу - сауатын ашқаннан латын әліпбиін қолданатын Батыс елдеріндегі қазақтардың атажұртпен мәдени, рухани қарым-қатынасын арттырып, өзара түсінісуіне мол мүмкіндік береді деп күтілуде.