А өзі пайда болған алғашқы кезде табиғатқа тәуелді болды. Табиғатқа табыну алғашқы қауымдық қоғамда басты орын алды. Бірте-бірте халық санының артуы, шаруашылық салаларының дамуы, өнеркәсіптің өркендеуі адамның табиғатқа ықпалын арттыра түсті. Орманды жерлердің өртелуі, кәсіптік мәні бар жануарлар санының азаюы (тіпті жойылуы) адамның ойланбай жасалған іс-әрекетінің нәтижесі. Бір кезде "табиғатты таусылмайтын қазына" деп есептеп, "табиғаттың бермесін тартып алу" деген теріс көзқарастардың әсерінен табиғат талан-таражға түсті. Табиғат заңдылықтарын ескермей жүргізген іс-әрекетімізден, табиғат тепе-теңдігі бұзылды. Бұл казіргі кезде адамның өз тіршілігіне де зор қауіп төндіріп отыр.
Жер бітіп су аққалы, сонау ықылым замандардан бері а табиғаттың берген мол сыйлығы - даланың тағы аңдарын өз қажеттіліктеріне пайдаланып келеді. Олар көп уақытқа дейін бұл байлықтың шегі таусылмас мол қоры бар деп есептеді. Алайда оның да
қорының азаятын, тіпті кейбіреулерінің көздерінің таусылатын да күні бар екен. Кейбір деректерге көз салып қарайтын болсақ, көптеген жан-жануарлардың жер бетінен жоғалып кеткеніне бірнеше жүздеген жылдар өтіпті. Әдебиеттерде бұдан бірнеше мың жыл бұрын
есепсіз аулаудың нәтижесінде кәзір біз естіп білмеген, көрмеген хайуанаттардың жоқ болып кеткендігі жайлы жазылады. Ғалымдардың айтуы бойынша 1600 жылдан бері сүт қоректілердің 75 проценттен астам түрлерінің және құстардың 86 процентінің жер бетінен
жойылып кетуіне адамдар себепші болыпты. Бұларды енді қайтадан қалпына келтіру мүмкін емес. Табиғаттың орны толмас ойсырауы деген осы. Ал «табиғатты бағындырамыз» дегенді желеу етіп, орманды жерлерді балтамен шабу,
құнарлы жерлерді техникамен жыртудың да зияны болмай қалған жоқ. Біздің Қазақстанда тың игеру кезінде қаншама жер жыртылды. Оның да кезінде табиғаттың өзгеруіне, оны мекендеген аң-құстардың азаюына, басқа жаққа қоныс аударуына әсері болды.
Салауатты өмір салты не болуы мүмкін?Менің ақылым жеткілікті, бірақ адам денсаулығы әрқашан бірінші орында болуы керек деп ойлаймын. Қазіргі әлемде көптеген адамдар өзін қалай және не үшін қамқорлық қажет екенін ұмытады. Ең болмағанда күнделікті жаттығулар кәсіби спорт туралы айтпағанда айтарлықтай нәтиже береді.Елдегі спорттың дамуына келер болсақ, барлық қазақстандықтар чемпион деп мақтанышпен атай алады.Қазақстанның тәуелсіздік жылдарында, олар халық жадында қалған үлкен жеңіс әкелді.
Әлемнің бірде-бір елі Қазақстан мықты қарсыластарына жол бере отырып,соңғы орында тұр деп айта алмайды.Өйткені біздің чемпиондарымыз лайықты қарсыластар алдында өнер көрсетуге ешқашан қатыспайды.
Біз жүлделі орындарға қандай еңбекпен ие болатынын ұмытпаймыз.Тердің,шаршаудың және көптеген кедергілердің арқасында Чемпиондар жеңіс тұғырына шығады.Ештеңе берілмейді, және әрбір спортшы оны жақсы түсінеді.
Ресейде, Әзірбайжанда,Белоруссияда, әлемнің кез келген елінде өмір сүресің бе?Қазақстандық спортшылардан кім білесіз?Жауап әр түрлі болады, бірақ көпшілігі атақты Геннадий Головкиннің атын атады.Біздің "үш G" бүкіл әлемде жақсы көреді және құрметтейді.Және ол қысқа мерзімде өзінің танымалдығын алған жоқ.Ол өз мақсатына жетіп, барынша күш жұмсады.Менің ойымша, ол бұл соңғы нүкте деп санамайды, жылдан жылға күрес техникасын жетілдіруді жалғастырады.Атақты мансап неден басталды?Әрине, бала кезінен аға ағалардың тәлімгерлігі.Спортшылардың көптеген өнер көрсетулері мен алғашқы жаттығулары балалық шақта терең өтуде.Шын мәнінде, пеленок жаны спортқа оянады және тек дененің артында қалады.
Ең танымал және тамаша чемпион, сүйікті миллион-Илья Ильин.Тәуелсіздік жылдары ол Қазақстанға ауыр атлетикадан бесінші алтын медаль алып, Олимпиада ойындарының екі дүркін чемпионы атанды.Ол өз жылдары тарих құрып, әр жолы жас спортшылардың табандылығымен таң қалдырды.
