Школьные Знания.com
Какой у тебя во классы Қазақ тiлi 5+3 б

4-тапсырма. Мәтінде берілген сөз тіркестерінің мағынасы
шейіт кеткен –
шынтуайтқа келгенде –
тіс жару -
аузым бармады -
аузына қақпақ болу –
ауыз аша алмау –
мағлұм болу –
оғаштығы жоқ -​

ескендір поэмасы — абайдың гуманистік көзқарасын тереңірек танытатын елеулі сюжетті туындысы. поэма шығыста ескендір зұлқарнайын деген атпен белгілі, еуропада александр македонский аталатын ежелгі грек қолбасшысының өмірі жайындағы аңызга құрылған. ескендірді еуропа ақындары да, шығыстың фирдоуси, низами, әлішер науаи, жәми сияқты ұлы ақындары да жырларына косқан. абай бұл тақырыпты ескі үлгінің ешқайсысын алмай, өзінше жырлаған. ақын ескендірдің өмірбаяндық деректерін дәл келтіреді де, оның дүние жүзін жаулап алмақ болған шапқыншылық саясатын сынауға ауысады. соған орай поэмаға жас кезінде ескендірдің тәрбиешісі болған ұлы философ-гуманист аристотельді кіргізеді. әңгімеде жауыздыққа жетелейтін тойымсыздық екенін көрсете келіп, әділдік, даналықты соған қарсы қояды. қақпа мен ң көз сүйегін символ ретінде алады да, ол жұмбақтарды ақылға шештіреді.

Арыстан асқынса, айға шабар, ақымақ асқынса, анасын сабар.возгордится лев — на луну кидается, возгордится дурень — на мать свою задирается.ерке екі жылар.дважды плачет ребенок . — жанның гүлі, көздің нұры.дети — цветы души и глаз лучи.ата ға сыншы.детям судья отец.ата-анаңды сыйласаң, көп жасарсың, сыйламасан жан қинарсың.долго будешь жить, если родителей уважаешь, если не уважаешь, то сам страдаешь.үйің үй-ақ екен, ішінде ойнайтын болса.дом хорошим бывает, когда в нем дети играют.есер екі ұлдан есті қыз артық.дочь одна, если умна, всегда ценней двух глупых сыновей.есер ерке жаман. ребенок хуже дурака.қойшы көп болса, қой арам өледі.когда много пастухов бывает овцы дохнуть начинают.әкенің қадірін — әке болғанда біперсің.когда отцом станеш, каково быть отцом узнаешь.алты ұл туған ананы — ханым десе болады, кезек сыйласқан ағайынды — жаным десе болады.мать, родившую шестерых сыновей, называй царицей; хорошую родню называй души частицей.ағайын көп, ана біреу-ақ.многочисленна родня, а мать всегда одна.жақсы әке жаман ға қырық жылдық ризық.отца доброе имя служит сорок лет непутевому сыну.