Алғыс айту күнінің дұрыс емес жақтарын айтып беріңіздерші дэбакқа керек болып тұр

Ғылымдағы және техникадағы, өнер мен мәдениет, қоғамдық-әлеуметтік өмір мен әдебиет саласындағы жаналықтар лексикаға да үнемі ыкпалын тигізіп отырады. Өткен дәуірлерде болған кейбір наным-сенімдер, әдет-ғұрыптар, ескі ұғымдар, үй мүлкі, шаруашылық бұйымдары халық тұрмысының дамуына байланысты азайып, қолданудан шығып қалады.

Соларға қатысты сөздер мен атаулар да ескіреді, яғни қолданудан шыға бастайды. Мысалы: шоқпар, соқа, сойыл, найза, айбалта, күрзі, қорамса, кіреуке, малта, ояз, зындан, күң, кұл, әмеңгер, болыс, жүзбасы, сарбаз, дуан, пері, періште, ысқат, азан, барымта, дабыл тәрізді сөздер бүгінгі өмірде көп қолданыла бермейді. Бұлар белгілі бір дәуірдің, тарихи кезеңнің тілдік көрсеткіші ретінде жұмсалуы мүмкін. Олар көнерген сөздер деп аталады. Және олардың кейбірі жана ұғымдардың келуімен байланысты жаңарып қолданылуы да мүмкін.
Тіл — тілде көнерген сөздердің историзмдер және архаизмдер деп аталатын екі түрі бар. Кейбір заттар мен құбылыстар күнделікті өмірден шығып қалып, сол ұғымдарды білдіретін олардың атаулары — сөздер де көнеріп, тілде қолданбайды. Мысалы: сұлтан, атшабар, ояз, барымта, дуан басы, дүре, малай, күң, құл, бай, болыс т. б. Мұндай сөздерді историзмдер дейді. Бұрынғы атаулары ескіріп, кейін басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстар бар. Мысалы: жасак, немесе қол — әскер, қол басы — әскер басы, почтабай — хат тасушы, жатак, — отырықшы, серіктік — бірлесу, қосын — ұйым, желек — орамал т. б. Қазірде осындай басқа атаулармен беріліп жүрген заттар мен құбылыстардың бұрынғы атаулары архаизмдер деп аталады.

Қазақстанда Қызыл кітап 1978 жылдың қаңтарында үкіметтің шешімімен құрылды. Одан кейін оның бірінші бөлігі, оның ішінде омыртқалылар: 87 түрі мен кіші түрлері, оның ішінде балық - 4, амфибия - 1, бауырымен жорғалаушылар - 8, құс - 43, сүтқоректілер - 31; олар екі санатқа бөлінген - сирек кездесетін және қауіпті. Айта кетейік, бұл Кеңес Одағындағы алғашқы Қызыл кітап болды. 1985 жылдың қаңтар айынан бастап Ғылым академиясының Президиумы жанынан Қызыл кітапқа арналған зоологиялық комиссия жұмыс істей бастады, оның құрамына әртүрлі ғылыми-зерттеу институттары, университеттер мен мемлекеттік экологиялық органдар өкілдері кірді. Болашақта Қызыл кітап туралы ережеге сәйкес, бұл комиссия Қазақстанның Қызыл кітабының екінші және үшінші басылымдарын дайындауға басшылық етті.