кыз жибек — казахская народная лиро-эпическая поэма, названа по имени героини. в переводе означает девушка шёлк, шелковая девушка. это произведение — жемчужина казахского фольклора. казахская «ромео и джульетта» воспевает верность в любви, дружбе, отвагу и патриотизм.
сюжетлюбви храброго воина толегена /род жагалбайлы/ и красавицы жибек из рода шекты/алимулы/ (оба младший жуз) заканчивается трагически из-за межплеменных распрей. толеген, боровшийся за руку и сердце жибек, был предательски убит бекежаном (батыр, соперник из рода жибек). жибек через 9 лет вышла замуж за младшего брата толегена сансызбая.
созданияромантический эпос, разворачивающийся в начале xvi века, когда впервые из многих степных родов и племен образовывалось казахское ханство, записан в xix веке. впервые издан в 1894 году в казани. сегодня известно шестнадцать оригинальных версий эпоса.
в 1988 году поэма быле переведена на язык бахытжаном канапьяновым.
в 2003 году в серии «эпос народов евразии» была выпущена книга, в которой собраны лучшие варианты двух эпосов «козы корпеш - баян сулу» и «кыз жибек».
мировое значениепоэма «кыз-жибек» включена в мировое культурное наследие, 2008 год был объявлен юнеско годом 500-летнего юбилея эпоса.
юбилей включен в календарь знаменательных дат юнеско 2008 года.
операв 1934 году на основе народной поэмы была создана первая казахская одноимённая опера (либретто г. мусрепова, музыка е. г. брусиловского). брусиловский использовал с полсотни народных кюев и песен, самой знаковой из которых стала ария кыз жибек, которая является на деле песней акына ыбрая «гак-ку». поэтическая интерпретация лебединой песни. именно это произведение на декаде казахского искусства в москве в 1936 году принесло сумасшедший успех и звание народной артистки знаменитой певице куляш байсеитовой.
кинофильмв 1970-ом году казахский режиссер султан-ахмет ходжиков снял на казахфильме одноимённую двухсерийную ленту, роли в фильме исполнили меруерт утекешева (кыз жибек), куман тастанбеков (толеген), асанали ашимов (бекежан), кененбай кожабеков, мухтар бахтыгереев, ануар молдабеков, фарида шарипова, гульфайрус исмаилова.
фильм удостоен государственной премии казахской сср за 1972 год.
по рейтингу фильмов киностудии "казахфильм" за всю при казахской сср (1955-1990 года) занимает 8-е место - 7,8 млн зрителей, 331 копия
«гак-ку» (клич лебедя)к юбилейной дате государственный академический театр танца республики казахстан с его руководителем-хореографом, бывшим знаменитым танцовщиком булатом аюхановым поставил «гак-ку» по мотивам эпоса. музыку для спектакля на основе тех же казахских мелодий интерпретировала аида исакова — профессор государственного музыкально-педагогического института им. ипполитова-иванова в москве. исполнитель партии бекежана молодой танцовщик ерик оспанов стал лауреатом молодёжной премии «серпер» (бывшая премия ленинского комсомола).
Отбасы – мемлекеттің дұрыс қалыптасуының ең басты тірегі. Оған «Отан отбасынан басталады» деген сөзді дәлел ретінде алсақ болады. Отбасылық құндылықтар мол болуы керек. Сонда ғана әр отбасында тәрбиеленіп жатқан өскелең ұрпақ отбасылық махаббатқа, ата-ана мейіріміне бөленіп,болашақта отанымыздың дамуына айтарлықтай үлес қоса алатын азамат болып шығады.Бұл қасиеттер тек тәрбие арқылы келетінін ұмытпауымыз керек.Қазіргі жахандану кезеңінде өмір сүріп жатқан жастар осы құндылықты бағалай алмайтын сияқты.
Осы кезде дана Әл-Фарабидің мына сөзі ойға келеді: Білім алмас бұрын, мықты тәрбиені қалыптастыру керек олай болмаған жағдайда яғни тәрбиесіз алған білім қоғамға өте қауіпті екенін айтады. Осыдан келіп өз өмірлерін қажетсіз дүниелерге сап етіп жүрген адамдарды көруге болады.Бұл адамдардың озіндік мені,ішкі дүние танымы, өзіндік санасы қалыптаспаған. Осындай адамдарға (сен кімсің? өмірдегі орның қандай? болашақта кім боласың? - деген сұрақтарды қоятын болсаңыз «білеймін»деген жауап естисіз.Бұл деген аталған азаматтың өзіндік ойы, шешімі жоқ екенін дәлелдейді,және қоғамға етене араласып кете алмауының себебі де осы.
Жасыратыны жоқ қазіргі жаһандану заманында отбасылық құндылықтарды қалыптастыратын негізгі факторларды ғаламтор, ашық түрде көрсетілетін ақпарат, бұқаралық ақпарат құралдары алмастырған. Әрине бұл заманның талабы да шығар... Бірақ ғаламтардың зияны сол адамның санасын улап тастайды, әсіресе жас балалардың. Қазіргі уақытта тіпті бастауыш сыныптардың өзіне реферат жазуға беріледі,әрине үйінде ғаламторлары бар балалар ақпаратты соның ішінен іздейді,бірақ қандайда бір ақпаратты іздеп тапқанның өзінде, ашылған маниторды жан-жағынан басып кеткен уятты суреттер шыға келеді. Жоғарыда отырған әкімшілік осы мәселеге баса назар аударып осындай сайттардың шығуына тыйым салса екен дейміз. Өйткені қазіргі ақпараттандыру заманында бұл жағдай қоғам дамуына өте қауіпті. Бұл айтылған мәселелер қазіргі кезеңде әлеуметтік мәселеге айналып отыр.
Дегенмен де, біздің қоғамның азаматтарының бәрі бірдей өмірде өз орынын таба алмай жүр деуден аулақпын,қалай десек те отбасылық құндылықты қалыптастыратын ата-бабамыздың қанымен келген салт-дәстүріміз бар емес пе.Байқап қарасақ қазақ халқының салт дәстүрінің 90 пайызға жуығы отбасылық қарым-қатынастарды дәріптейтін дүниелерге арналған екен. Бұл деген қазақ халқының отбасылық бірлікті, татулықты қатаң сақтау арқылы ғана берекелі ел боламыз дегені. Мысалы, қой сойылғанның өзінде әр мүшесін келген қонаққа мүшелеп беруінің өзінде мән бар, асар жасау (көптің көмегі асар деген мақал осыдан қалған) бұлда бірліктің негізі. Жалпы айтқанда,адам өмірінің тал бесіктен жер бесікке дейінгі жағдайы осы салт-дәстүрлерде ерекше мәнге толы. Мемлекеттің болашағы жастар. Әрбір өскелең ұрпақ осы жақсы қасиеттердің бәрін бойына сіңіріп, болашақты дұрыс болжай алатын саналы азаматтар болса нұр үстіне нұр болар еді. Ұлттың сақталуы,елдің бірлігі – бойында патриоттық сезім ұялаған жастардың қолында екенін ұмытпайық
Объяснение:
Дурыс
