Республика аумағында жетпістен аса артезиан алаптары табылды. мысалы, мойынқұмда 300-500 м тереңдікте 50 мың шаршы км жерді алып жатқан тұтас жер асты «теңізінің» бар екені анықталды. оның суы ішуге де, егін суаруға да жарамды. қызылқұмда 80-300 м тереңдікте жатқан орасан зор жер асты су алабы табылды. жер асты суы республиканың басқа да аудандарынан табылды.алматы қаласы, облыстардың орталығы аудан орталықтары, өнеркәсіп және ауылшаруашылық кәсіпорындары мен елді мекендері казірдің өзінде жер асты суымен қамтамасыз етілді. 100 млн. гектардай жайылымдарды суландыруға, 50 мың гектардай егістік суаруға мүмкіндік алды. таяу жылдар ішінде жер асты суы бүдан да кең пайдаланылатын болады.

тапсырма:
мәтіндегі сан есімдерді тіркесетін сөздерімен бірге жазып, сұрақтар қойыңдар.сан есімдердің қайсысы болжалдық сан есім?

тапсырма:
мәтіннен күшейткіш
үстеулерді табыңдар
​

Қазақ тілінде осы қосымшылардың бір тобы соңғы буынның жуан-жіңішкелігіне қарамастан, не жуан, не жіңішке қалпында қосылады.Көмектес септік жалғаулары:-мен, -бен, -пен (доп-пен, дос-пен т.б.)-нікі, -дікі, -тікі (апам-дікі, қойшы-нікі)-жаң, -тай, -тал, -дар, -еке, -тар (аға-жан, шеше-тай, білім-дар, ата-еке, сезім-тал т.б.)-хана, -стан, -кент, -күнем (дәрі-хана, Пәкі-стан, Шым-кент, пайда-күнем т.б.)-кер, -гер, -қор, -паз, -қой, -ғой, -гөй,- кеш -уар (қалам-гер, пәле-қор, өнер-паз, кәсіп-қой, кіре-кеш, сөз-уар т.б.)-ов, -ев, -ин (Cейсенбеков-тің, Aлмабаев-тың). Мұнда қосымша түбір сөздің соңғы буынындағы дауысты дыбыстың жуан-жіңішкелігіне қарай жалғанады.Қазақ тілінде басқа тілден енген сөз алдынан қосылатын бей- , би- қосымшалары да үндестік заңына бағынбайды (бей-берекет, бей-шара, бей-тарап т.б.)

  Буын үндестігі – түбір сөздің соңғы буынының жуан не жіңішке болуына қарай қосымшаның да жуан не жіңішке түрде жалғануы.

Қазақ тілінде буын үндестігіне бағынбайтын қосымшалар да кездеседі.
 Олар: -мен, бен, пен – баламен, жұлдызбен, жолдаспен;
-қор, -паз, -қой – еңбекқор, өнерпаз, әуесқой;

-тал, -дар, -тай – өсімтал, кіріптар, шешетай;

-хана – емхана, дәріхана;
-нікі, -дікі, -тікі – Майранікі, атамдікі, Мақсаттікі;
-кер, -гер, -кеш – айтыскер, қаламгер, арбакеш;

-кес, -күнем – даукес, пайдакүнем;
-ов(а), -ев(а), -ин(а) – Әуезов(а), Серікбаев(а), Майлин(а);
-бей – бейтарап, бейуақыт, бейтаныс.