5 -13 ЖЕЛТОҚСАНДА ОРЫНБОРДА ӨТКЕН ЕКІНШІ СЪЕЗІНДЕ ҚАЗАҚ АВТОНОМИЯСЫ АЛАШОРДА ҮКІМЕТІ – ҰЛТ КЕҢЕСІ ҚҰРЫЛДЫ. «АЛАШ» ПАРТИЯСЫНЫҢ БАҒДАРЛАМАСЫ БЕКІТІЛДІ. ОЛ НЕГІЗГІ 10 БӨЛІММНЕН ТҰРАДЫ I. Ресей демократиялық федерация болып жариялану туралы; II. Ресей құрамында Қазақ ұлт автономиясын құру; III. Халықтар арасында тең құқықтық орнату; IV. Дін туралы, дінді мемлекеттен ажыратып шығару; V. Елдегі билік және сот туралы; VI. Елді қорғау, әскер және халықтық милиция құру; VII. Халықтың табысына қарай салық салу; VIII. Жұмысшылар туралы; IX. Ғылым және білім туралы; X. Жер мәселесі.Жаңа құрылған үкіметтің құрамына 15 адам кірді, оның төрағасы болып Әлихан Бөкейханов бекітілді. q Азамат соғысы басталғанда Алашорда үкіметі екіге бөлінді: оның Батыс Қазақстандағы бөлігін Халел, Жанша Досмұхамедовтар q Шығыстағы бөлігін Әлихан Бөкейханов, Ахмет Байтұрсынов т. б. басқарды. q Бірақ Уақытша өкіметтің өмірі де ұзақ болмады. 1917 жылы 25 қазанда Уақытша өкімет құлап, оның орнына большевиктер басқарған Кеңес өкіметі орнады. Бұл жұмысшылар мен шаруалардың билігі орнаған өкіметі еді. Оның мақсаты – пролетариат диктатурасының басшылығымен Ресейде жаңа қоғам – социализмді орнату.Қазан төңкерісі елді экономикалық және саяси дағдарыстан шығуға жол ашты. o В. И. Ленин бастған большевиктер партиясы осы дағдарыстан шығудың сара жолы – Ресейдің империалистік соғысты тоқтатып, бейбіт өмірге көшу деп білді. Сондықтан Ресей ең бірінші болып бірінші дүниежүзілік соғыстан шығады.Қазан төңкерісінен кейін көп уақыт өтпей-ақ елде азамат соғысы мен шетел басқыншылығының жорығы басталды. Себебі төңкерістің жеңісі құлатылған қанаушы тап өкілдерінің қарсылығын тудырды.
Қазақ халқы сөзге шешен, сөз құдыретін қастерлеп келген халық. Сол себептен әр ата-ана «балам шешен болсын, тез сөйлеп кетсін» деген оймен, баланың жылдам сөйлеп кетуін қалайды. Бала жарты жылға жақындағанда, оның ата-анасы құлағына әуендерді қайталап, неше түрлі өлеңдер айтады. Сәби ең алдымен «апа, ата» дегендей сезіледі. Кейін жаңа сөз айтуға шамасы жеткенде «тілі тез шықсын» деген ниетпен, қазақтың көне ғұрпы бойынша «Тілашар тойын», тілеуін жасайды. Бұл тілашар тілеуге тілек тіленіп, тілеу малы сойылып, ауыл аймақтық қадірлі, шешен, кемеңгер, ұшқыр тілді, данышпан, сөз ұстасы, адамды арнайы таңдап, «тілашар» тойына шақырады. Тойға келген ақсақал қадірлі адам қойдың сыбағалы басын кесіп, оның тілі «тез шықсын, шешен бол» деп тілді балаға жегізеді. Қойдың ішегімен «баланы буындыру» рәсімін істеп «сөйлейсің бе?» деп үш рет сұрақ қойып, шешесі мен бүлдіршіннен «сөйлейміз» деген серт, уәде алады. Бүлдіршінге қариялар, тойға жиналғандар «Жиреншедей шешен бол, сандуғаштай сайрап кет, бүлдіршіннің тілі тез ашылсын» деген тілек айтып тарайды. Ары қарай баланың тілінің
Объяснение:
