Адамның табиғатқа әсерінен жануарлар мен өсімдіктер қырғынға ұшырауда, соның салдарынан ағзаның көптеген түрлері жойылып кету шегіне жетті. Мәселен, 90-жылдардың ортасына дейін, 40 жыл бойы бөкен Қазақстандағы негізгі кәсіптік жануар болды. 1991-1993 жылдар аралығында 800-900 мың бөкендер бар еді. 1998 жылы - 470 мың, 2001 жылы - 80 мың, ал 2003 жылы бар болғаны 21 мың бөкен қалды. Үкімет каулыларымен бөкендердің барлық түрін аулауға тыйым салынды. Бөкен Қызыл кітапқа енгізілген жоқ, бірақ осал, тіпті қиын-қыстау қауіп төнген түр мәртебесінде тұр. Оның санын қалпына келтіруде едәуір каржы салынып, аң шаруашылығы мен өзге ұйымдардың қарқынды күш жұмсауы қоса тапсырылды. Сөйтіп бөкен саны 30 мыңға жетті. Бірақ 2015 жылы бөкен ауруға ұшырап, 30 мыңнан бөкеннен 10 мың бөкен қалды. Осыған қарап адамдардың қатігездігі жанурлармен өсімдіктерді азауына ұшратты. Жойылып бара жатқан өсімдіктер мен жануарлар түрлерін қорғауымыз қажет.
Қазақ өзі ерекше ата бабаларынан ерекше халық.Қазақтың ұлтты ойындары сан алуан.
Соның бірі асық.Асық қойдың екі артқы аяғынан алынады.Жастайынан бұрында балалар асық ойнап жарысқан.Ал екіншісі көкпар.Көкпарда семіз серке терісі жыртылмайды.Яғни осы серкені алып ортадағы қазан секілді домалақ нәрсеге салу керек.Негізінде көкпарға ақылды аттар таңдалады. Себебі ол адам жарысы емес, ат жарысы.Жәнеде ұлттық ойын тоғызқұмалақ. Тоғызқұмалақта ертеде қойдың құмалағынан жасаған.Ол екі ойыншы арасында ойналады.Әрі ойлау қабілетіңді жақсартады.
