Московская Русь при Иване 4 Грозном характеризовалась расширением территории и усилением власти царя.
Его правление определило внутреннее развитие и обеспечило централизацию страны.
Как правило, его правление делится на два периода: первый - наиболее успешный, и в некотором смысле даже демократический - в это время он проводил успешные реформы, а второй - период репрессий, государственного террора и неудач.
Какие реформы он провел?
в 1550 году был принят новый Судебник (новый свод законов, в которых частично были отменены боярские привилегии);Была создана приказная система (представляли собой органы центрального управления);Была принята попытка создать постоянную армию, но это даже не рекруты, а просто стрелецкое войско.В 1549 году был созван Земский собор (для принятия Судебника);Были отменены кормления;Проведена губная и земская реформа.Во внутренней политике ему Избранная Рада на первом этапе. Она состояла из Адашева, священника Сильвестра, митрополита Макария.
Во внешней политике также правление делится на успешный и провальный периоды. В рамках успешного к России присоединились Казанское ханство в 1552 году, Астраханское и Сибирское ханство. Провальный период включал Ливонскую войну, в которой Россия участвовала для получения выхода к побережью Балтийского моря.
Второй период его правления характеризуется Опричниной. Здесь произошли следующие мероприятия:
в 1560 году он разогнал Избранную Раду;В 1565 году учредил опричнину; В период опричнины происходит разгром Новгорода в 1560 и проводятся массовые казни в Москве в 1570е. В 1571 году опричнина не сдержала набег хана Девлет-Гирея, так что пострадала Москва в ходе пожара, а огромные территории были разорены.В следующем году опричнина упразднена.Көне түркілер, Көне түркі халықтары — б.з V-XIII ғасырлары аралығында өмір сүрген. Олардың алғашқы мекені Алтай аймағы болған деп пайымдалады. Көне түркілердің Еуразия тарихынан алар орнын академик А.П.Окладников былай деп түйіндейді: “Сібірдегі көне түркілер Шығыстан гөрі Батыспен тығыз байланыста болды. Оның мәдениеті бұрын ойлағаннан да әлдеқайда бай әрі жарқын еді. Ертедегі Шығыс пен Батыстың мәдениеттері Байкөлдің жағасы, Аңғара мен Ленада сол кездегі өзіндік төл мәдениеттің орталығы бірде қосылып, бірде ажырасып тұрған. Оны білмей тұрып Еуразияның тарихын толық түсіну мүмкін емес. Археологиялық қазбалардан көргеніміздей Байкөл өңіріндегі түркі қорғандарындағы қазба байлықтардың жолы Дон мен Дунайға дейін жетіп жатқан”126. Яғни көне түркілердің жері мен оның шекарасы біздің дәуірге дейін анықталып болған. Түркілер өздерін Алтайдан шықтық дейді. Ол туралы көптеген аңыздар да бар. Түркілер туралы орта ғасырдағы көрнекті ғалым Мақмұт Қашқаридың “Түркі тілдерінің лұғатында” былай деген: “Ұлы Тәңір (Тенгри) айтады: Менің бір тайпа қосыным бар. Оларды түркі деп атап, күншығысқа қоныстандырдым. Кейбір тайпаларға ренжісем, түркілерімді қарсы аттандырамын!” Сондықтан түркілерге Тәңірдің өзі арнайы ат қойған. Жер жүзінің ең биік, ауасы таза бөлігіне қоныстандырып, “Өз қосыным” деп атаған. Оған қоса, “түркілер көрікті, өңі сүйкімді, жүзі мейірімді, әдепті, үлкендерін құрметтей білетін кішіпейіл, уәдеге берік, мәрт және сол сияқты көптеген жақсы қасиеттерге ие болған ашық-жарқын жандар” деген. Түркілердің тарихына зер салар болсақ, оның бізге белгілі соңғы үш мыңжылдығының әр кезінде Қытайды, Үндістанды, Таяу Шығыста Мысырға дейін және Еуропаны басып алған елдерде жүргізген саясаты жаңа айтып кеткен Мақмұт Қашқари анықтамасының дәлелі. Себебі, түркілер жаулап алған жерлерінде қоғамдық қатынастарды өзгертіп, жаңа прогрессивтік формация қалыптастыруға септігін тигізді. Сонымен қатар шет жерліктерді мойындай бермейтін еуропалықтардың Цезар мен Ескендірді емес, ғұн патшасы Аттиланы “Құдайдың қамшысы” деп атауы, оларға ренжіген Тәңір жіберген түркілердің қосыны деп қарау керек. Белгілі жазушы Е.Зарубин де өзінің Атиллаға арнаған романында осындай қорытындыға келеді. Түркілердің тағы бір ерекшелігі – олар ағылшындар мен ғолландтықтар және испан конкистадорлары сияқты өздері жаулап алған жердегі халықтарды жаппай қырып-жойып, геноцид жасаған жоқ.
