1893-1894 жж. ғалым В.В. Бартольд Орталық Азияға барғанда, Отырар, Құйрықтөбе қалаларының жұртын көруі археология ғылымына үлкен үлес қосты. Оның «Ғылыми мақсатпен Орта Азияға саяхат туралы есебі» тарихи-археологиялық зерттеудің үлгісі саналады. 1947-1968 жылдар аралығында Отырар ескерткіштеріне Оңтүстік Қазақстан археологиялық экспедиция құрамында – Е.Е. Агеева, А.Г. Максимова, Г.И. Пацевич және Хорезм археологтарының құрамында В.В. Бартольд, Л.М. Левина, В.Б. Андрионов, Б.И. Вайнбергтер зерттеу жүргізді.