Тема занятия: «Гражданская война в России».

В XVIII в., как и ранее в XVII в., история народов Востока неразрывно связана с колониальной политикой европейских держав. В этот период были заложены основы колониальной системы, отвечающей интересам крупной торговой буржуазии. Если в XVII в. Первые шаги колониальной политики Ост-Индских компаний были связаны с Нидерландами, то в XVIII в. голландская компания была уже не в силах сохранить монопольное положение и уступила свои позиции Англии. Обгонявшая Голландию в своем развитии, Англия в ряде торговых войн нанесла ей серьезные удары. Англо-голландская война 1780–1784 гг. привела к потере Голландией ряда колониальных территорий и предоставлению английским судам права проходить через индонезийские воды. К этому времени Англия добилась значительных успехов и в Индии, расширила свои связи с Ближним Востоком и Китаем.Индия стала одной из арен англо-французской борьбы за гегемонию. В период борьбы за австрийское наследство (1740–1748) английская компания, опиравшаяся на мощную поддержку крепнувшей буржуазии, потеснила французов, но исход англо-французской борьбы за Индию решила Семилетняя война (1756–1763). Важнейшим этапом явился захват и подчинение Бенгалии. Победу англичан обеспечили преимущества вооружения, военной организации, вероломство, интриги, подкупы.Ограбление Индии явилось важным моментом первоначального накопления капитала, ускорило начало промышленного переворота в Англии. Хотя еще значительная часть Индии оставалась независимой, в конце XVIII в. Англия захватила ключевые позиции, европейские соперники были устранены. Превращение громадного полуконтинента в английскую колонию было обеспечено.Острая борьба за обладание Индонезией — одной из богатейших стран Востока — развернулась между Голландской и Британской Ост-Индскими компаниями. Здесь англичанам пришлось уступить. К середине XVIII в. Голландия владела почти всей Явой, а также другими островами, но окончательно страна была покорена только в XIX в.Иным путем шла колонизация Австралии. После того как Джеймс Кук в 1770 г. обследовал восточное побережье пятого континента, английское правительство решило сделать новые земли местом ссылки осужденных, так как прежние места ссылки каторжан из Англии, Шотландии и Ирландии — американские колонии — после начала их войны за независимость оказались «закрытыми». Первая британская колония в Австралии — Новый Южный Уэльс — была образована в феврале 1788 г. Важным рубежом в развитии колониализма стали события конца XVIII в.: промышленная революция в Европе, Война за независимость в Северной Америке 1775–1783 гг. и Французская революция 1789–1794 гг. Европа стремилась превратить свои заморские владения в рынки сбыта промышленной продукции, источник сырья и продовольствия. Так началось постепенное втягивание колоний в складывающиеся мировые капиталистические рыночные отношения.

Мұртты обалар – ерте темір дәуірінен сақталған ескерткіштер (б.з.б. 7–4 ғасырлар). Толық емес мәліметтер бойынша Қазақстанда 300-ден астам мұртты обалаға жататын ескерткіш тіркелген. Оларды Ә.Х.Марғұлан, К.Ақышев, М.П.Грязнов, Ә.Оразбаев, М.Қадырбаев, С.М.Ақынжанов, Ф.Арсланова, С.С.Сорокин, А.Бейсенов, А.Таиров, С.Г.Боталов, т.б. зерттеді. Оның негізгі бөлігі (80%-дан астамы) Орталық және Солтүстік Қазақстан өлкелерінің жәдігерлері. Қалғандары Шығыс Қазақстан жерінде шоғырланған. Мұртты обалар Сарыарқаның ерте темір дәуіріндегі тасмола мәдениетінің ғұрыптық ескерткіштері болып саналады. Құрылымдық жағынан да, семантикалық өрісі жағынан да күрделі құрылыстарға жатады. Ғалымдардың типологиялық сипаттамалары бойынша, құрылымдық-планиграфиялық ерекшеліктері тұрғысынан бірнеше түрге ажыратылады: 1) кешенде негізгі және қосалқы обалар бірлесе орналасады; 2) тек қосалқы обаның өзі ғана беріледі.

Бірінші жағдайда кешен адам жерленген үлкен обадан, оның шығысында орналасқан ғұрыптық қосалқы кіші обадан және қосалқы обадан шығысқа қарай тартылған екі жарты доға тәрізді иілген «мұрттан» тұрады.

Екінші жағдайда кешенде қосалқы оба ғана болады. Қосалқы обада адам жерленбейді, тек жылқы сүйектері мен қыш ыдыстар қойылады. Үлкен обаға мұртшалы ғұрыптық оба күншығыстан тіркеседі.

Мұртты обалар кешенінің барлық мағынасын ашып тұратын да осы ғұрыптық оба. Оның астында жылқы қаңқасы немесе жекелеген сүйектері (көбіне бас сүйек), ал одан шығысқа қарай қыш ыдыс қойылады. Шағын құрылыстар астынан аз мөлшерде күл, кейде мал сүйектері табылған. Бір топ ғалымдар мұртты обалар кешенінің семантикасын ашу барысында мұны жылқыға, күн (от) тәңіріне табыну, ежелгі ата-баба рухын қастерлеу сияқты дәстүрлермен байланыстыратын жалпы сипаттама жасады. Ғылымда ерте темір дәуіріндегі Қазақстан тайпаларын таза парсы тілдес орта ретінде сипаттау қалыптасқанын ескерсе, Мұртты обалардың түркілік дәстүрлерге бейім келуі ерекше назар аудартады. Мұртты обалар құрылымы және семантикасы жағынан көне түркілердің тас мүсін, балбалдармен бірге орналасатын ғұрыптық қоршауларына өте жақын келеді.

Объяснение: