Этруски были древней цивилизацией, которая существовала в 1 тысячелетии до нашей эры на Апеннинском полуострове. Они создали уникальную культуру, которая положила начало римской культуре.
Религия:Этруски были скорее язычниками, потому что они обожествляли природу, поклонялись пантеону богов, главным из которых был Тин – бог неба, и еще два – Уни и Минерва. Этруски делили небо на 16 областей, во главе каждой стояло божество.
Кроме того, они были очень суеверными – верили в том, что боги покарать людей за неудачи и невнимательность, и слабому вниманию людей к богам. Просить прощения этркуски умели при жертвоприношения – главной большой жертвой был человек (чаще всего это были преступники или пленники, но и обычные люди тоже).
Культура:Памятники культуры относятся к концу 9-8 веков до нашей эры. Они создали этрусский язык, медицину, знали анатомию человека, разбирались в стоматологии, имели литературу, научные труды, использовали предметы роскоши, изготавливали керамические изделия, разработали даже особый стиль – импасто, делали сосуды – буккеро и так далее, делали изделия из бронзы.
Религия и культура этрусков во многом похожа на культуру и религию греков и римлян. Конечно, есть особенности: в религии – 16 областей неба, а в культуре – их умения и открытия (анатомия, в частности). Но культура этрусков похожа на римскую – римляне много заимствовали, а именно они заимствовали инженерное искусство (тоже возводили арки), устраивали бои гладиаторов, гонялись на колесницах – этому положили начало этруски.
Жоңғар шапқыншылығы, жоңғар-қазақ соғыстары (Қазақ-Жоңғар соғысы деп те аталады) – Қазақ хандығы құрылған кезден бастап, 18 ғасырдың 50-жылдарына дейін оның аумағына ойраттардың бірде өршелене, бірде беті қайта жасаған шапқыншылықтары. Қазақ халқы ойраттарды алғашқыда қалмақтар, кейін жоңғарлар деп атаған (қ. Жоңғар хандығы). 15 ғасырдың 50-жылдары ойраттардың қалмақ тайпасының билеушісі Үз-Темір тайшы өздерімен іргелес жатқан қазақ даласына шабуыл ұйымдастырады. Дешті Қыпшаққа баса-көктеп кіріп, Ақ Орданы ойрандады. Сыр бойына жетіп, қазақ ұлыстарын оңтүстік-шығысқа қарай ығыстырып, Түркістанды, Ташкентті басып алды. 15 ғасырдың 70-жылдары ойраттар шабуылдары жиілей түсті. Қазақ ханы Таһир (Тайыр) ойраттардың жолына кедергі жасау мақсатында Жетісуда ірі Жатан бекінісін салдырды. 16 ғасырдың екінші жартысында Ақназар хан тұсында қазақ әскері ойраттарға қарсы тойтарыс беріп, үлкен жеңістерге қол жеткізді. Тәуекел хан билік еткен тұста да қазақ жасақтары жау әскеріне қарсы күйрете соққы берген. Ойраттар Сырдария бойындағы сауда орталықтарын басып алғысы келді. Бұлай жорамалдауға ағылшын көпесі әрі саяхатшысы Дженкинсонның келтірген мәліметтері негіз бола алады. Ол 1557 жылы Орта Азиядан Қытайға өтпекші болғанда, оған қазақтар мен ойраттардың Ташкент қаласы үшін жүргізген соғысы кедергі жасаған
