До конца XVI в. было напечатано 20 книг церковно-религиозного содержания. Появление книгопечатания в России имело огромное культурное значение, но ведущее место в XVI и XVII вв. по-прежнему занимала рукописная книга.
Никоновская летопись показывала историю Московского царства как мировой державы, а Ивана IV - достойным преемником римских и византийских императоров. Один из списков Никоновской летописи содержал 16 тыс. миниатюр, цветных иллюстраций, за что и получил название Лицевого свода (лицо - изображение).
Но в XVI в. летописание начинает уходить на второй план, его вытесняют произведения на историческую тему. В частности в самом начале царствования Ивана IV в 50-х гг. был написан "Летописец начала царства великого князя Ивана Васильевича". В нем были описаны события с 1534 по 1553 гг. и содержалась идея необходимости установления царской власти на Руси.
Одним из замечательных памятников русской исторической литературы XVI в. стала "Книга степенная царского родословия", которую в 1563 г. составил духовник царя Андрей при участии митрополита Макария. Книга представляет собой выборку из летописей от Рюрика до 1559 г., представляющей историю Руси в форме 17 княжеских житий, каждое из которых как бы "степень" (ступень) восходящей на небо лестницы, подобной тем, которые являлись в видениях святому Иоанну Лествичнику, державшему лестницу на небо. Составитель проповедовал божественность царской власти и московского царя изобразил как единственного законного наследника киевских князей, происхождение которых велось от римского императора Августа. В "Степенной книге" были представлены жизнеописания только тех князей, которые являлись прямыми предками Ивана IV.
Һижра (араб.: هجرة — көшіп жүру, қоныс аудару) — Ислам дінін ұстайтын мұсылман елдердегі жыл санау жүйесінің басталатын күні. Хижра күні біздің күнтізбеміз бойынша 622 жылдың 16 шілдесіне, жұма күніне келеді. Бұл күні Мұхаммед (ғ.с.) Меккеден Мединеге (бұрынғы аты Ясриб) қашып барып паналаған. Өйткені Меккедегі ислам дініне қарсы болған арабтар алғашқы кезде Мұхаммедті өлтірмекші болған. Хижра дәуірін Мұхаммедтің орнына отырған екінші халиф Омар (Ғұмар бин әл-Хаттаб) 637 жылы тағайындаған. Хижра күнтізбесінде жыл Ғұмардың жарлығы бойынша 12 айға бөлінген, тақ нөмірлі айлар 30 күннен, жұп нөмірлі айлар 29 күннен есептелген, айлардың белгілі атаулары болған. Сонда жыл 354 күн болады. Бертін келе арабтар күнтізбені табиғи маусымдарға сәйкес келтіріп отыру үшін, әрбір 30 жылда 11 рет жылды 355 күннен есептейтін болды. Осыған орай жылдың соңғы айы — зұлхиджа әрбір 30 жылдың 19 жылында бұрынғысынша 29 күннен, 11 жылында 30 күннен есептеледі. Зұлхиджаның қай жылдары 30 күннен алынатындығы жөнінде тиянақты ереже бар. Бұл күнтізбе ай Хижрасы деп аталады. Кейбір мұсылман дініндегі елдерде (Түркия, Иран, Ауғанстан, т.б.) жыл санау жүйесінің басы ретінде Хижра, яғни григориан күнтізбесінің 622 жылы алынады да, жылдың ұзақтығы григориан күнтізбесіндегідей, 365 (366) күннен есептеледі. Бұл күнтізбе күн Хижрасы деп аталады. Ай Хижрасы бойынша бір жылда 354 не 355 күн болады, ал біздің күнтізбеміздегі бір жылда 365 не 366 күн бар. Біздің жылымыздан ай Хижрасындағы жылдың 11, кейде 12 күні кем. Сондықтан бізше бір жылдың ішінде ай Хижрасын қолданатын елдер жаңа жыл мейрамын екі рет өткізуі мүмкін. Мысалы, ай Хижрасының 1396 жылы 1976 жылы 3 қаңтарда, ал оның 1397 жылы 1976 жылы 23 желтоқсанда басталды.[
