Бактра-Ба́ктрия[1] (бактр. βαχλο, Bakhlo; др.-греч. Βακτριανή, Бактриана от др.-перс. Baxtri-; перс. باختر ,بلخ; тадж. Балх, Бохтар; узб. Balx) — историческая область, на сопредельных территориях современных Таджикистана, Узбекистана и Афганистана, между горной цепью Гиндукуш на юге и Ферганской долиной на севере.Столицей страны был город Бактры на территории северного Афганистана. Бактрийцы говорили на вымершем бактрийском — иранском языке индо-иранской подгруппы индоевропейской языковой семьи[2][3][4][5][6][7]. Современные таджики, юг Таджикистана и север Афганистана являются потомками древних бактрийцев[2][3][8][9][10][11].
1)Көне түркі жазулары (басқаша Орхон-Енесей жазулары) — б.з. V ғ. — б.з. Xғғ аралығындағы түркі тайпаларының тасқа қашап жазған жазбалары.
2)Орхон — Моңғолиядағы өзен, Селенга өзенінің оң саласы.Ұзындығы 1124 км, алабының ауданы 132,8 мың км2. Өзен Архангай аймағындағы Хангай тауларынан басталады, жоғарғы жағында тар, кей жерлерде каньон тәрізді аңғар бар, биіктігі шамамен 20 м және ені 10 м Улаан-Цутгалан сарқырамасын құрайды.орта ағысында алқап терең, орамалы, төменгі ағысында, таулардан шыққан кезде Орхон арнасы 100-150 метрге дейін кеңейеді.
Енисей-Енисей-Сібірдегі өзен, әлемдегі және Ресейдегі ең ұзын және терең өзендердің бірі. Солтүстік Мұзды мұхиттың қара теңізіне құяды. Ұзындығы — 3487 км, су жиналатын алабы — 2 580 000 км2, ал жылдық су ағымы 624,41 км3.
