Объяснение:
Мектеп оқушыларының геометриялық есептерді нашар шығаратыны белгілі.Оның бірнеше себебі бар.Біріншіденгеометриялық есептер оқушылардан шығармашылық қасиеттерді талап етеді.Екіншіден оқушыларға берілетін теориялық мағлұматтар геометриялық есептерді шығаруды жеңілдететін жұмысшы құрал бола алмай тұр.
Жалпы геометрияда тіктөртбұрышты,ромбыны,квадратты параллелограмнан өрбітіп дамытады.Ал трапецияны « Екі қабырғасы параллель,ал былайғы екі қабырғасы параллель емес төртбұрыш трапеция деп және оның параллель қабырғалары (а,в) табандары, ал былайғы екі қабырғасы (с,d) бүйір қабырғалары деп анықтама беріледі.Трапецияның үш түрі болатындығы айтылады.(1-сурет)
1-сурет
Жоғарыда айтылғандай трапецияны да тіктөртбұрышты,ромбыны,квадрат секілді параллелограмнан таратып, трапецияның параллелограмға ұқсас түрлерінен бастап, белгілі трапецияларды айтар болсақ, трапеция тақырыбының ауқымы арта түсері анық.
Осы орайда мектебімізде үйірме сабақтарында трапецияның оқулықтарда айтыла бермейтін түрлері мен қасиеттері үйретілген еді. Солардың бірі мынадай:
1-теорема.Тең бүйірлі трапецияның диагональдары өзара перпендикуляр болса,онда трапецияның орта сызығы биіктікке тең болады.
Дәлелдеуі:Трапецияның ауданы екі үшбұрыштың аудандарының қосындысына тең.
∆АОВ,∆СОД-тең бүйірлі тікбұрышты үшбұрыштар АО2 +ОВ 2=а2,2АО2=a2
CO2+OD2=в2,2СО2 =в2. АД=ВС=
(*) формуласына қойсақ, онда
Трапецияның ауданы екеуін теңестіріп,бұдан
Теорема дәлелденді.
1.есеп №293 (B деңгей)
Бер:АВСД –тең бүйірлі трапеция.
АВ =24 см
ДС=40 см
АД┴ВС
т/к: SABCD
Шешуі:1 теорема бойынша МN=ВК
.S=32*32=1024см2
Жауабы: S=1024 cм22-теорема.Кез келген трапецияның екі табанының қосындысы оның диагоналдарының үлкен табанға түсірілген проекцияларының қосындысына немесе айырмасына тең болады.
Оны формула түрінде берсек: а+в= d11d12
Трапеция тең бүйірлі болғанда,оның диагональдары тең болатыны және диагональдарының үлкен табанға түсірілген проекциялары да тең болатыны белгілі. Трапецияның ауданын есептейтін формуласына қою арқылымына формула шығады.S= t*һ (1),мұндағы t- диагоналдың үлкен табанға түсірілген проекциясы, һ-трапецияның биіктігі.
2-есеп.Тең бүйірлі трапецияның диагоналы 10см-ге, ал ауданы 48см2-ге тең. Трапецияның биіктігін табыңдар
Берілгені: АС=10cм,S=48 см2
Табу керек:СН
Шешуі: ∆ ACN
AH=Оны (1) формулаға қойып,теңдігі шығады.Бұдан
(100-СН2)*СН2=2304,СН4-100СН2+2304=0
СН2=х деп алсақ,х2-100х+2304=0
Х=50
Х1=36,Х2=64.Яғни, биіктік 6см және 8см.
3-теорема.Кез келген трапецияның диагональдарының квадраттарының айырмасы олардың үлкен табанға түсірілген проекцияларының квадраттарының сәйкес айырмасына тең болады.
Оны формула түрінде берсек: d21-d22=(d11)2–(d12)2 (2)
3-есеп. Трапецияның табандары 5 пен 15-ке, ал диагоналдары 12 мен 16-ға тең. Трапецияның ауданын табыңыз.
Берілгені:АС= 12, BD =16, BC=5, AD=15
Табу керек:S-?
Шешуі:Жоғарыдағы (2) қасиетті пайдалансақ BD2 – AC2= KD2 – AH2. Бұдан ( KD- AH) (KD+AH) = 256-144, ал (1) қасиет бойынша KD+AH=AD+BC, яғни KD+AH = 20.
Орындарына қойғанда KD- AH = 5,6 шығады KD = KH+HD, AH= KH+AK болғандықтан 5+ HD – 5 – AK = 5,6, HD – AK =5,6. Ал AK + HD =10
жүйесінен HD =7,8 табылады.
KD = 7,8 + 5=12,8.
BK2 = BD2 – KD2ВК = = 9,6Sтр ==96
4 – есеп.Тең бүйірлі трапецияның ең үлкен қабырғасы 13-ке, ал периметрі 28-см-ге тең. Трапецияның ауданы 27-ге тең болса, оның қабырғаларын табыңдар.
Берілгені: AD \\ BC, AB = CD, AD =13 P=28, S =27,
Табу керек.AB = CD, BC, AD
На территории России действуют несколько десятков организаций, которые занимаются изучением и охраной окружающей среды. Кроме этого наша страна участвует в работе и некоторых международных организаций. Среди них наиболее известны:
1. Гринпис - это международная общественная природоохранная организация, основанная в г. Ванкувер, Канада 15 сентября 1971 года Дэвидом Мактаггартом. (имеется официальный сайт в России)
Основная цель организации добиться решения глобальных экологических проблем, привлекая к ним внимания общественности и властей. В России имеется официальный сайт.
2. Всемирный фонд дикой природы (World Wide Fund for Nature) - это международная общественная независимая организация, работающая в сферах, касающихся сохранения, исследования и восстановления окружающей среды.
Главная цель — сохранение биологического разнообразия Земли. (В России имеется официальный сайт)
3. Беллона (Bellona) - международное экологическое объединение. Центральный офис объединения находится в столице Норвегии — городе Осло. В апреле 1998 года была учреждена Санкт-Петербургская общественная организация "Экологический Правозащитный Центр «Беллона», которая является петербургским офисом международного экологического объединения «Беллона». Деятельность организации основана на убеждении, что права человека жить в благоприятной окружающей среде и иметь достоверную экологическую информацию - это фундаментальные права каждого человека, поскольку эти права касаются самого ценного - здоровья и жизни людей.
4. Международная сеть устойчивой энергетики, (INFORSE) - это международная сеть некоммерческих организаций, работающих в области возобновляемой энергетики и энергоэффективности, для защиты окружающей среды
5. Международное общество экологической экономики - ISEE (International Society for Ecological Economics, см. сайт общества) – международный союз экономистов; общественная некоммерческая организация, призванная интегририровать экологическую экономику в междисциплинарную науку целенаправленную на мировое устойчивое развитие. С 1993 г. организовано Российское Отделение общества (ISEE Russian Chapter), которое в 2001 году переименовано в Российское общество экологической экономики (RSEE).
6. Морской Попечительский Совет (англ. Marine Stewardship Council, сокр. MSC, по-русски - МПС) — международная независимая некоммерческая организация, устанавливающая стандарты устойчивого рыболовства для решения глобальной проблемы чрезмерного вылова, ведущего к истощению мировых рыбных запасов. В России первым сертификацию на соответствие стандартам MSC в сентябре 2009 г промысел горбуши и кеты на о. Итуруп (на участках вдоль северного побережья острова в Курильском заливе и в заливе Простор), который ведет ЗАО «Гидрострой». В ноябре 2010 года сертификацию промыслы трески и пикши Баренцева моря.
7. Международный союз охраны природы и природных ресурсов, МСОП (англ. International Union for Conservation of Nature and Natural Resources, IUCN) — международная некоммерческая организация, занимающаяся освещением проблем сохранения биоразнообразия планеты, представляет новости, конгрессы, проходящие в разных странах, списки видов, нуждающихся в особой охране в разных регионах планеты
