Көктем - жауын жауып, табиғаттың көкке оранып құбылатын әдемі мезгіл. Жауыннан кейін көрінетін кемпірқосақтың шығуы да ерекше құбылыс. Осы кемпірқосақтың қалай пайда болатынын физикалық тұрғыдан біле жүрейік.
Біз күн сәулесін жарық сәулесінің ағыны ретінде көреміз. Шын мәнінде күн сәулесінде табиғаттағы түстердің барлығы бар. Сабын көпіршігін үрлеген кезде, оған күн сәулесі түссе әр түрлі түстерге құбылатын бәріміз білеміз. Өйткені, жарық сәулесі шыны немесе мөлдір қабаттан өткенде көптеген түстерге (сары, жасыл, қызыл, қызғылт сары, көк, көгілдір) ыдырайды да, кемпірқосақ тәрізді түске айналады. Жарық сәулесін құрамдас түрлі түстерге бөлетін затты «призма» деп атаймыз. Сол призмадан немесе басқа бір мөлдір денеден өткен жіңішке ақ жарық шоғы «спектр» деп аталатын түрлі-түсті жолақтарға жіктеледі.
вычисляется по формуле {\displaystyle k_{y}={r \over e}},
где {\displaystyle k_{y}} — коэффициент увлажнения,
r — среднегодовое количество осадков, в мм.
e — величина испаряемости (количество влаги, которое может испариться с водной поверхности при данной температуре), в мм.
при {\displaystyle k_{y}}> 1 — увлажнение избыточное (тундра, лесотундра, тайга)
при {\displaystyle k_{y}}≈1 — увлажнение достаточное (смешанные или широколиственные леса)
при 0.3< {\displaystyle k_{y}}< 1 — увлажнение недостаточное (если {\displaystyle k_{y}}< 0.6 — степь, {\displaystyle k_{y}}> 0.6 — лесостепь)
при {\displaystyle k_{y}}< 0.3 — скудное увлажнение (если {\displaystyle k_{y}}< 0.1 — пустыня, {\displaystyle k_{y}}> 0.1 — полупустыня)
для оценки увлажнения на данном ландшафте также используется радиационный индекс сухости, который является величиной, обратной коэффициенту увлажнения. и вычисляется по формуле
{\displaystyle k_{c}={e \over r}}
где {\displaystyle k_{c}} — радиационный индекс сухости.