Марко Поло(15 қыркүйек 1254ж. — 9 қаңтар 1324ж.) — Венецияда, саудагер Нико Полоның отбасында туылған италян көпесі және саяхатшысы. Алайда кейбір деректер бойынша Марко Поло поляк делінеді, бұл жерде Поло кішкентай әріппен жазылады және бұл оның тегі емес, ұлтын білдіреді, бірақ бұл көзқарастың өтірік-шыңдығы белгісіз.
Өзінің «Алуан түрлі әлем туралы кітап» атты еңбегінде өзінің Азияға сапары туралы жазған. Марко Полоның еңбегіндегі ақпараттар күмәндік туғызсса да, бұл ақпараттар ортағасырлық: Иран, Қытай, Моңғолия, Индонезия және т.б. елдер туралы аса маңызды ақпарат көзі болып табылады. Бұл кітап 14 — 16 ғасырдағы саяхатшыларға, картографтарға, жазушыларға ірі әсерін тигізген. Сонымен қатар Үндістанға жол іздеген Христофор Колумб осы кітапты қолданған.
13 ғасырда Жерорта теңізінде үстемдік орнатқан венециялық және гэнуздық саудагерлер Орталық Азия, Қытай, Үндістан жерлеріне көз тігеді, ал бұл жаңа елдерді зерттеудің бастамасы болады. Сол себепті екі ірі венециялық саудагерлер Шығыс Азияға жол тартады. 1260 жылы Марконың әкесі — Николо өзінің ағасы Маффеомен, Крымда сауда үйі бар ағасы — Маркоға аттанады. Крымнан 1253 жылы Гийом де Рубрук жүріп өткен жолмен Сарай-Батуға жолға шығады. Сарай-Батуда 1 жыл болып, әрі қарай Бұхараға барады. Сол кездегі Батыйдың ағасы Берекенің әскери іс-әрекеттерінің қауіптілігіне байланысты, Николо мен Маффео Бұхарада 3 жыл қалып қалады. 3 жыл өткеннен кейін Хулагудың Ханбалықтағы ағасы және моңғол ханы Хубилайға жіберген парсы керуеніне қосылады. 1266 жылдың қысында Ханбалыққа жетеді және ағайындыларды Хубилай хан кездестіріп алады. Ағайындылардың айтуы бойынша Хубилай хан оларға алтын беріп және рим папасынан Йерусалимнен Иссус Христостын қабірінен май және христиан монархтарың жіберуін сұрайды. Сөйтіп Николо мен Маффео Ватиканға моңғол елшісімен жолға шығады, бірақ елші ауырып, жолда қалып қалады. Жолда Николо әйелінің қайтыс болғаның және 1254 жылы Марко атты баласының туылғаның естиді. 1269 жылы ағайындылар Венецияға оралып, Папа Климент IV – нің қайтыс болғаның естиді, жаңа рим папасы сайланбағандықтан, ағайындылар Хубилайдың тапсырмасың орындамақ болып 1271 жылы өзімен Марконы алып, Йерусалимге аттанады.
Река лена это самая крупная сибирская река. по мировым меркам она немаленькая. лена - это десятая по длине река в мире. длина реки, от истока до устья, 4 400 км. площадь бассейна водосбора - 2 490 тыс.кв.км. основное питание реки происходит за счет талых и дождевых вод. протекает по территории якутии в иркутской области.где протекает: исток реки лена находится недалеко от байкала, на байкальском хребте. высота истока над уровнем моря 1470 метров. именно отсюда из небольшого болотца берет начало самая большая река сибири. в верхнем течении лена течет по горному предбайкалью и ее русло относительно узкое. среднее течение - это отрезок между двумя притоками: витима и алдана. в среднем течении это уже большая полноводная река, с глубиной доходящей до 20-ти метров. на обоих берегах растут хвойные леса. после города якутск в реку еще два больших притока – алдан и вилюй. лена превращается в поистине гигантский поток. ее ширина составляет 10 км, а иногда, ее разливает и на 30 км. дальше русло реки зажато между гор и хребтов, которые не ей разливаться. в устье река образует обширную дельту с множеством рукавов и впадает в море лаптевых.характеристика реки лена.длина реки — 4400 км.площадь бассейна водосбора — 2 490 000 кв.км.максимальная ширина поймы — 30 км.максимальная глубина — 21 м. падение - 1470 - 0 = 1470 уклон: 1470 разделить на 4400 (падение на длину)=0,33 м/км или 33 см/ кмпитание: река питается преимущественно за счет талых вод, в верхнем течении - ледниковое питание.большие притоки: олёкма, алдан, витим, вилюй.биологические ресурсы, обитатели: кондевка, нельма, омуль, муксун, налим, таймень. в верхнем течении встречаются: ленок, елец, щука, хариус, окунь.замерзание: в конце октября, начале ноября. вскрытие происходит в верхнем течении с конца апреля до середины мая, в низовьях - в начале июня. режим реки характеризуется весенним половодьем и несколькими высокими паводками летом. осенью и зимой – межень. ледоход нередко сопровождается ледовыми заторами и отличается большой мощью.
