(әсіресе микроорганизмдердің), климат жағдайларының және адамдардың әсерімен өзгерген жер бетінің үстіңгі борпылдақ қабаты. Топырақ бойында құнарлылық қасиеті, яғни өсімдіктерді сумен, басқа да қоректік элементтермен қамтамасыз ететін қабілеті болады. Механикалық құрамы (топырақ түйіршіктерінің мөлшері) бойынша топырақ құмды, құмдақ сазды және саз топырақ болып бөлінеді. Жасы мен генезисі бойынша — қыртысты күлгін топырақ, батпақты топырақ, ормандық сұр топырақ, қара топырақ, қоңыр топырақ, күрең топырақ, тағы басқалар болып бөлінеді. Топырақтың жер бетінде таралуы зоналық (горизонтальды және вертикальды) заңдылыққа байланысты.
Топырақ - литосфераның жоғарғы әуе қабатымен байланысатын қабат, бүкіл биосферадағы тіршіліктің тірегі. Топырақ ғасырлар бойы топырақ түзуші факторлардың үздіксіз әрекетінен пайда болған табиғаттың ерекше табиғи, әрі тарихи денесі.
Сіздің аяғыңыздың астындағы жер Жердегі тіршілік үшін өмір сүру үшін маңызды, ал топырақтың көпшілігі адамдар үшін толық құпия болып қала береді.Топырақ деген не? Жауап сіз ойлағаннан әлдеқайда күрделі. Топырақ тек қоңыр-сұр тәрізді емес. Ол тірі, ол тыныс алып жатыр және сіз оны жерлеуге дейін - сіз туралы біразырақ біле аласыз.Бірақ топырақта фактілерді алу тек академиялық жаттығу ғана емес: Топырақ эрозиясынан кейін жер бүкіл әлемде алаңдаушылықты жоғалтады және оны алмастырмайды.
Онсыз бұл планетаның бетіндегі өмір мүмкін емес.
