Сендер белгілі бір аумакка тән ауа райынын узак жылдар бойы кайталанып отыратын жиынтыгын климат деп атайтынын білесіңдер . Жер шарынын кез келген аймагындагы климаттың қалыптасуына , ең алдымен , оның географиялық орны . атмосфера циркуляциясы , жер бедері мен төсеніш бетінің сипаты . сондай - ак теніздер мен мұхиттардың ыкпалы себепші болады . Жер шарындағы климаттын калыптасу хандылыктарын , климат түрлерін , апропогендік әрекеттің климатқа әсерін зерттейтін географиянын аса маңызды климатология деп атайды . Климатты географиялык жагынан зерттеу XIX гасырда басталған . Климатология ғылымының памуына орыс географы А. И. Воейкон . неміс зерттеушісі , географ А. Гумбольдт және орыс климатологы фи . Кетпен зерттеулері негіз болды . ХХ ғасырда климатты аудандастыруға Фи . Кеппен мен орыс географы әрі біологі С. Бере алғашқы қадам жасады . Ф.И.Кеннен Жер шарын ондағы температура мен ылғалға карай 5 климаттық белдеуге бөлді . Бұл аудандастыру климаттын тек сырткы беттерін карастырды . Б.П.Арисов жер шарын 7 негізгі бөтпелі климаттык белдеуге жүктеген Негізгі климаттық белдеулердің шекарасы жыл бойы басым болатын ауа массаларының орнымен анықталады . Мысалы , экваторлық белдеуде жыл бойы экваторлық ауа массасы басым болады . Ал өтпелі климаттық белдеулерде 1 жыл ішінде екі түрлі ауа массасы алмасады . Субэкваторлык белдеу кыста тропиктік , ал жада экваторлық ауа массаларының ықпалында болады . Тропиктік белдеу жыл бойы пиктік ауа массаларынын ыкмалында болады , сондай - ақ бұлттың төмен болуына байланысты күн жылуын аса мол алалы . Климаттық белдеулердің шекарасы ретінде атмосфералык негізгі ( климаттық ) фронттар кыс пен жазда ең шеткі орнын алады . Б.П.Аписовтын аудандастыруында климаттық белдеу ішіндегі өзгерістері де тексерілген найдите 2 антонима и 2 синонима
