Бир үй-бүлөдөн атанын жана үч уулдун согушка кетиши, алардын мекен коргоо үчүн баш тартпай барышы, а түгүл бирөөсүнүн (Жайнак) өзү суранып жүрүп урушка аттанышы – дүйнөлүк окурмандарды таң калтырган жана фашизмге каргыш айттырган.Саманчынын жолу" адабий жанрлардын рамкасына сыйбай калганда… Чыңгыз Айтматов бул чыгармасы аркылуу кыргыз адабиятынын практикасында кездешпеген жаңы нерсени ойлоп тапты: повесть башынан аягына чейин шарттуу-символикалык ыкма менен өнүгүп барат, башкача айтканда, өмүрү үн катпаган Жер ошол Жердин үстүндөгү бир пенде — Толгонай менен сүйлөшүп отурат. Жер суроо узатат, Толгонай жообун берет. 1963-жылы эле жаш сынчы Салижан Жигитов бул чыгарма тууралуу мындай деп жазган экен: "Автор аны жупунулук кылып "повесть" деп атаптыр. Албетте, кандай десе өз эрки. Ошентсе да ал белгилүү бир адабий жанрдын рамкасына сыйбайт. Ал адабияттагы жана көркөм өнөрдөгү көп жанрлардын синтезинен бүткөн. Аны роман десе да болот. Кинопоэма десе да жараша берет, жөн эле поэма деп койсо андан бетер эп келишип калат. Кеп атында эмес, затында. Бир сөз менен айтканда, ал – ыр, "песнь" деген орус сөзүнүн маанисиндеги ыр".
