Иксодовые клещи являются переносчиками возбудителей (вирусов, бактерий, простейших) природноочаговых заболеваний (клещевого энцефалита, Лайм-боррелиозов, геморрагической лихорадки Крым-Конго, туляремии, бабезиозов и др.). На территории России встречается около 60 видов иксодид, из которых наибольшее эпидемиологическое значение как переносчики вируса клещевого весенне-летнего энцефалита и боррелий — возбудителей Лайм- боррелиоза, имеют таежный клещ Ixodes persulcatus и лесной клещ Iricinus.
В средней полосе первые клещи появляются ранней весной в солнечные дни на проталинах, пик численности половозрелых клещей приходится на май - июнь. У лесного клеща имеется и второй период активности - в августе - сентябре, но численность клещей в эго время несколько ниже, чем весной. Именно в это время клещи часто нападают и на человека. Клещи концентрируются вдоль троп и наползают на человека с растительности. Следует помнить, что клещи присасываются к человеку не сразу, и соблюдение простых профилактических мер позволяет быстрее обнаружить клещей и избежать опасных заболеваний. Чем быстрее будет обнаружен и удален с тела присосавшийся клещ, тем меньшую дозу возбудителя он передаст человеку. Надежной защитой от клещевого энцефалита является вакцинопрофилактика.
Как правило, укусы клещей безболезненны. Присосавшегося клеща можно обнаружить только при осмотре или случайно, когда клещ уже частично напитался и увеличился в размерах. В местах укусов обычно возникает воспаление, которое выражается в появлении красного пятна на месте укуса, которое может сохраняться в течение долгого времени.
Паразитизм (гр. parasіtos – арамтамақ) — белгілі бір организмнің (паразиттің) екінші бір организмді (иені) тіршілік ортасы ретінде пайдаланып, сонда өсіп дамуы, қоректенуі.
Паразит организмнің сыртында тіршілік етсе эктопаразит, ал ішкі органдар мен тін, ұлпаларда тіршілік етсе эндопаразит деп аталады. Паразитизм вирустар мен бактериялардан бастап, өсімдіктер арасында да, жануарлар арасында да кездеседі. Сондай-ақ, түгелімен паразиттерден ғана тұратын «кластар» мен «отрядтар» бар. Мысалы, қарапайымдардан споровиктер, жалпақ құрттардан трематодалар, моногенеялар, цестодалар, жәндіктердің ішінде бүргелер мен биттер, т.б.
Жоғары сатыдағы өсімдіктер арасында омела (лат. vіscum) және сұңғыла (лат. orobanche) туыстарын айтуға болады. Жалпы бір организмде паразиттің бірнеше түрі тіршілік етеді, олар әр түрлі органдар мен тіндерде (ұлпаларда) орнығады да, өзгеше қауымдастық — паразитоценоз құрады. Паразиттің даму сатысының бір кезеңі иесі организмінде (мысалы, тек қоректену кезінде) өтетін болса, оны «уақытша паразитизм» деп, ал дамуының көпшілік уақыты иесі организмінде өтетін болса «тұрақты паразитизм» деп атайды.
Паразиттер облигатты (міндетті) және факультативті (міндетті емес) деп бөлінеді. Паразиттерге тән ерекшелік — тіршілік ету жағдайына байланысты оларда бір органдары (мысалы, ас қорыту, сезім жүйесінің, т.б.) жойылса, керісінше екінші бір органдары (мысалы, көбею, бекіну, т.б.) күрделілене түседі. Паразитизм процесі кезінде паразиттердің дамуы бір ғана емес, бірнеше иеде өтуі мүмкін. Мысалы, безгек қоздырғышының иелері — адам мен анофелес туысына жататын маса; эхинококк ауруы қоздырғышының иелері — адам мен ит, т.б.
Паразитизм өсімдіктер арасында да кең тараған. Бірақ мүк, қырыққұлақтәрізділер, жалаңаш тұқымдылар арасында паразитизм кездеспейді. Паразитизмнің табиғаттағы организмдер популяциясын реттеуде және сұрыптау процесінде маңызы болғанымен, адам денсаулығына, жануарларға, өсімдіктерге өте көп зиян келтіреді. Паразитизм мәселелерін биология, медицина, ветеринария, агрономия, паразитология, вирусология, т.б. ғылым салалары зерттейді;
