Процесс клубочковой ультрафильтрации (далее просто фильтрация) осуществляется под влиянием физико-химических и биологических факторов через структуры гломерулярного фильтра, находящегося на пути выхода жидкости из просвета капилляров клубочка в полость капсулы Боумена— Шумлянского. Гломерулярный фильтр состоит из 3 слоев: эндотелия капилляров, базальной мембраны и эпителия висцерального листка капсулы или подоцитов (см. рис. 14.3). Эндотелий капилляров пронизан отверстиями диаметром до 100 нм. На поверхности эндотелия находится особая выстилка отрицательно заряженными молекулами гликопротеинов, мешающая доступу форменных элементов и крупных молекул, в том числе и белков, к лежащей под эндотелием базальной мембране. Базальная мембрана является основной частью фильтра, препятствующей проникновению из плазмы крови крупномолекулярных соединений (белков). При этом не только размер пор мембраны (около 2,9 нм), но и их отрицательный заряд противодействуют прохождению молекул с отрицательным зарядом, например альбуминов. Базальная мембрана довольно быстро «изнашивается» за счет непрерывного процесса фильтрации, и ее элементы постоянно восстанавливаются с мезангиальных клеток, при этом в течение года происходит полная замена ее основного вещества. Третий слой фильтра образован отростками подоцитов, между которыми остаются щелевые диафрагмы с диаметром пор около 10 нм, поры покрыты гликокаликсом, оставляющим отверстия радиусом около 3 нм. Эта часть фильтра также несет отрицательный заряд.
Стиль – (латынша stylus – жазу құралы) – белгілі бір тілдегі лексикалық, грамматикалық және фонетикалық тәсілдердің қолданылу принциптері.
Ғылыми стиль ғылыми еңбектерде, ресми іс қағаздар стилі іс қағаздарда, публицистикалық стиль газет-журналда, көркем әдебиет стилі көркем шығармаларда, ауызекі сөйлеу стилі еркін әңгіме кезінде қолданылады.
Стильдік ерекшеліктер
Публицистикалық стиль – қоғам өмірі үшін маңызды мәселелер талқыланатын, өзек етілетін функционалды стильдердің бірі. Ғылыми стиль – зерттеу нысаны болған зат пен құбылыс теориялық негіздермен дәлелденіп, ғылыми тұжырым жасалынатын стиль түрі.
Жанрлары: мақала, ақпараттық хабар, очерк, шолу, памфлет, сұхбат Жанрлары: монография, оқулық, пікір, есеп, диссертация, реферат, тезис, патент
Мақсаттары:
• ақпараттық (түрлі деректі жеткізу);
• түсініктеме-баға берушілік (деректі түсіндіру, талдау, баға беру);
• танымдық-ағартушылық (мәдени-тарихи, ғылыми білім қорын толықтыру);
• ықпал ету қызметі (көпшілік көзқарасы, санасына әсер ету). Мақсаттары:
• қоршаған шындықты мүмкіндігінше дəл жəне толық түрде түсіндіру;
• құбылыстардың арасындағы байланыстың себептерін, салдарын ұғындыру;
• тарихи дамудың заңдылықтарын ашу;
• тұжырымның өзектілігін, жаңашылдығын дәлелдеу.
Ерекшелігі: үгіт, үндеу, экспрессивті сарын, екпіннің болуы
Тілдік тәсілдері:
эмоционалды-экспрессивті сөз орамдары, мақалдар, афоризмдер, тұрақты тіркестер, аудиториямен байланыс орнататын қаратпа сөздер, риторикалық сұрақтар, бұйрық рай тұлғалы сөздер, сөздердің инверсиялануы, бағалауыш лексика Ерекшелігі: логикалылық, нақтылық, дәлелдемеге негізделуі
Тілдік тәсілдері:
ғылыми терминдер,мәтіннің бірізділігін көрсететін кіріспе сөздер мен сөйлемдер: біріншіден, екіншіден, арнайы тілдік оралымдар:
... дәлелдеуге мүмкіндік береді, дәйексөздер осы шақ және ауыспалы келер шақтұлғалы етістіктер
Перифраз немесе перифраза «безендіру өнері» деген мағынаны білдіретін грек сөзі, ол заттаң, құбылыстың тура атын атамай, суреттеп көрсету, өзгеше атау дегенді білдіреді.
«Перифраза (ағылшын раraphrase) – сөздің бейнелі мағынада қолдану тәсіліне жататын көркем троптың бір түрі. Перифраза затты, процесті, құбылыстың ең негізгі бір қасиетін келтірінді мағынада қолдана отырып, соны образды түрде сипаттау, анықтау»
Парафраз, парафраза (грек. Paraphrasis сипаттау, сипаттама оралым) – 1) сөздің сөз тізбегінің мəнін басқаша түсіндіріп жеткізу.
