Биотикалық фактор, биогендік фактор — ағзалардың тіршілік әрекетіне байланысты бір-біріне тигізетін сан алуан әсерлері. Биотикалық фактордың абиотикалық фактордан айырмашылығы, мұнда әр түрге жататын азғалар бір-біріне өзара және айналадағы ортаға әсерін тигізеді. Мысалы, жәндіктер өсімдіктерді тозаңдандырады, бір ағза екінші бір ағзаны қорек етеді, микроорганизмдер топырақ құрылымын өзгертеді, т.б. Биотикалық факторлар бір популяция ішіндегі дара бастар арасында да, жеке популяциялар арасында да байқалады. Мысалы, ақ бөкендердің жайылымдардағы өсімдіктерге әсері, ақ бөкендердің өзара әсері немесе қасқырдың ақ бөкенге шабуылы, т.б. Биотикалық фактор түрішілік және түраралық болып ажыратылады. Түрішілік Биотикалық факторға жануарлар, өсімдіктер және микроорганизмдердің өз өсімталдығын арттырудағы әрекеті (демогр. әсер), мекен ететін аумағын қорғаудағы жануарлардың мінез-құлығы (этологиялық әсер), т.б. әсерлер жатады. Түраралық Биотикалық факторға комменсализм (сіңісу), симбиоз (селбестік), нейтрализм (бейтарап селбесу), масылдық (басқа ағза есебінен күн көру), жыртқыштық әсерлер жатады. Биотикалық фактордың қалыпты жағдайдан ерекше ауытқуы ағзалардың қалыптасқан тіршілігіне әсерін тигізбей қоймайды, соның нәтижесінде табиғи тепе-теңдік бұзылады.
1. Объясните как осуществляется гуморальная регуляция деятельности организма.
Гуморальная регуляция - это регуляция с химических веществ, растворенных в жидкостях организма ( крови, лимфе, тканевой жидкости. осуществляется с гормонов и химических веществ.
Например: гормон адреналин повышает частоту сердечных сокращений. Повышение концентрации углекислого газа при задержке дыхания активирует дыхательный центр и заставляет нас дышать чаще. Ионы кальция усиливают работу сердца.
2. Роль гормонов
Гормоны - биологически активные вещества, которые в малых количествах влияют на жизнедеятельность организма. Выделяются железами внутренней секреции непосредственно в кровь или лимфу. Поддерживают гомеостаз организма, регулируют процессы роста. развития, обмена веществ.
3. Сравните железы внутренней и смешанной секреции.
Железы внутренней секреции выделяют свой секрет (гормоны) непосредственно в кровь или лимфу и не имеют выводящих протоков. Это гипофиз, щитовидка, надпочечники, эпифиз, тимус, паращитовидные железы.
Железы смешанной секреции особыми клетками выделяют гормоны, которые поступают непосредственно в кровь или лимфу, и, в тоже время, остальная часть железы выделяет секрет через выводные протоки в полость органа или на поверхность тела как железы внешней секреции. К железам смешанной секреции относят половые железы и поджелудочную железу.
У поджелудочной железы основная часть клеток через протоки выделяет панкреатический пищеварительный сок в полость 12-перстной кишки (как железа внешней секреции) и особые клетки Лангерганса выделяют гормоны (например инсулин), которые поступают минуя протоки сразу в кровь и лимфу,
