1. Кейбір организм өсімдіктермен қоректенеді оларды дейді А)өсімдік қоректілер В)жануар жегіштер С) жорғалаушыларды жегіштер 2. Жұлдызды аспанды зерттейтін жаратылыстану ғылымының саласы: А) география В) биология С) астрономия 3. Жаңа құбылыстардың пайда болуына себеп болатын жағдайлар, мысалы, қар мен жаңбыр жауды. А) айнымалы тәуелді құбылыстар В) айнымалы тәуелсіз құбылыстар С) айнымасыз құбылыстар 4. Жұмыс аяқталғанша міндетті түрде шешімі шығарылуы қажет болатын соңғы нәтиже: А) зерттеу мақсаты В) зерттеу міндеті С) зерттеу әдісі 5. Сапрофиттер- А) өсімдіктер мен жануарлардың ыдыраған қалдығындағы органикалық заттарымен қоректенеді В) фотосинтез процесіне қатысып оттегін бөледі С)өсімдіктерді сумен қамтамассыз ететін жасушалар жиынтығынан тұрады 6. Өлшем бірліктерін зерттеумен айналысатын ғылым: А) метеорология В) физика С) метрология 7. Халықаралық СИ жүйесі бойынша уақыт бірлігінің өлшем бірлігі: А) минут В) сағат С) секунд 8. Түзу не қысқа сызықтар арқылы немесе геометриялық фигуралар арқылы беріліп, түрлі шамалардың арақатынасын тез анықтауға мүмкіндік беретін графикалық көрсеткіш: А) диаграмма В) кесте С) график 9. Көзге көрінбейтін кішігірім нысандар:электрондар, атомдар, ядро, жасуша және т.б. қай әлемге жатады? А) микроәлем В) макроәлем С) мегаәлем 10. Мегаәлемге жатады: А) ағза, түр, популяция В) планета, жұлдыздар, галактика С) жасуша, электрон, атом 11. Жердің бетін экстремальды температурадан қорғап тұрған жамылғы тәріздес қабық: А) атмосфера В) гидросфера С) биосфера 12. Эндемик- А) белгілі бір аумақтан басқа жерде кездеспейтін өсімдіктер. В) өсімдік және жануарлар дүниесінің өкілі С) фотосинтез 13. "Жер қабықтары" сөзінің ағылшынша баламасы: А) earth shell B) interaction shells C) cycling of substances 14. Тіршілікті Құдай жаратты деген идея қалай аталады? А) панспермия В) креационизм С) стационарлық 15. Адамның іс-әрекеті нәтижесінде табиғи ландшафттарды антропогендік ландшафтқа айналдыру қандай ортаны туындатады? А) жасанды орта В) әлеуметтік орта С) табиғи орта 16. Жеміс бағы, бұта, шалғын шартты белгілердің қандай түріне жатады? А) сызықтық В) масштабсыз С) аудандық 17. Жаңғырмайтын энергия көздері - А) а қайтадан жасай алмайтын энергия көздері В)жасауы мүмкін С) келешекте жасайды 18. Полюстен полюске созылып жатқан сызық: А) параллель В) перпендикуляр С) меридиан 19. Жер бетінің кез келген нүктесіне түсірілген тік сызық пен экватор жазықтығы арасындағы бұрыш: А) ендік В) бойлық С) параллель 20.Бір меридиан бойында орналасқан нүктедегі уақыт: А) жергілікті уақыт В) сағаттық белдеу С) нөлдік меридиан

Палеолит Өңдеу

Палеолит. Ежелгі тас дәуірі.

1) Ерте палеолит (төменгі) - б.з.б. 2,6 млн-б.з.б. 40 мыңжылдықтар.

а) Олдувэй - б.з.б. 2,6-800 мыңжылдықтар.

ә) Ашель - б.з.б. 800-140 мыңжылдықтар.

б) Мустье - б.з.б. 140-40 мыңжылдықтар.

2) Кейінгі палеолит (жоғарғы) - б.з.б. 40-12 мыңжылдықтар

Объяснение:

Палеолит Өңдеу

Палеолит. Ежелгі тас дәуірі.

1) Ерте палеолит (төменгі) - б.з.б. 2,6 млн-б.з.б. 40 мыңжылдықтар.

а) Олдувэй - б.з.б. 2,6-800 мыңжылдықтар.

ә) Ашель - б.з.б. 800-140 мыңжылдықтар.

б) Мустье - б.з.б. 140-40 мыңжылдықтар.

2) Кейінгі палеолит (жоғарғы) - б.з.б. 40-12 мыңжылдықтар

Хромосомалар (хромо… және грек. soma — дене) [1] — жасуша ядросында болатын, гендерді тасымалдайтын және организмдер мен жасушалардың тұқым қуалау қасиеттерін анықтайтын органоидтар. Хромосомалар өздігінен көбейе алады, өзіндік атқаратын қызметі мен арнайы құрылымы бар және оны келесі ұрпақта сақтай алады. Хромосомалар терминін алғаш рет неміс ғалымы В.Вальдейер ашты (1888). Ол хромосомаларды негізгі бояғыштармен қарқынды боялатын тығыз денешік деп атады. Бірақ хромосомалардың сыртқы пішіні жасуша циклінің әр түрлі сатыларында өзгеріп отырады. Митоз және мейоз процестерінің метафаза кезеңінде хромосомалардың морфологиясы жарық микроскопының көмегімен анық көрінетін құрылымға енеді. Көптеген өсімдіктер мен жануарлардың дене жасушаларындағы хромосомалар ұрықтану процесі біреуін аналықтан, ал екіншісін аталықтан алған екі хроматидтерден (ұзынша жіпшелер) тұрады. Мұндай хромосомалар гомологты деп аталады. Мейоз процесінен өткен жыныс жасушаларында гомологты хромосомалардың тек біреуі ғана болады. Клеткадағы хромосомалардың толық жиынтығы кариотип деп аталады. Прокариоттар мен вирустарда хромосомалар болмайды. Оларда тұқым қуалау негізі ретінде әдетте бір жіпшелі немесе сақина тәрізді дезоксирибонуклеин қышқылы немесе рибонуклеин қышқылы болады және олар цитоплазмадан ядро қабықшасы арқылы оқшауланбайды. Клеткалық және тіршілік циклдері барысында хромосомалардың сыртқы көрінісінің өзгеріп отыруы олардың қызметінің ерекшеліктеріне байланысты. Ал хромосомалардың жалпы құ-рылымдық негіздері, биологиялық түрге байланысты әр түрлі болуы және ұрпаққа үздіксіз беріліп отыруы өзгеріске ұшырамайды. Бұған әр түрлі организмдердің хромосомаларын генетикалық, цитол. және биохимиялық зерттеулердің нәтижелері дәлел бола алады және олар тұқымқуалаушылықтың хромосомдық теориясының негізін құрайды. 1928 ж. хромосомалардың ең алғашқы молек. түрдегі үлгісін орыс ғалымы Н.К. Кольцов (1872 — 1940) ұсынды. Эукариоттардың хромосомалардағы ДНҚ молекуласы гистондық және гистондық емес белоктармен байланысып, кешен құрайды. Аталған белоктар ДНҚ-ның хромосомаларда жинақталып, оралған күйде болуын және жасушадағы РНҚ-ын синтездеу қабілетінің реттеліп отыруын қамтамасыз етеді (қара Транскрипция). хромосомаларға тұқым қуалау ақпаратының жазылуы ДНҚ молекуласының құрылымымен іске асырылады. Клеткадағы хромосомаларда ДНҚ молекуласының 99%-ға жуығы жинақталған, ал қалған 1%-ы басқа жасушалық органоидтарда (хлоропластар, митохондриялар) болады. Хромосомалар жасушада өте күрделі құрылымға ие және олар өте маңызды қызметтер атқарады. Хромосомалар құрылымын және қызметін зерттеу қазіргі заманғы биологияның өзекті мәселелерінің біріне жатады. Әсіресе, 20 ғасырдың 60 — 70-жылдары хромосомалар құрылымының молек. негізін түсінуге молекулалық генетиканың дамуына байланысты қол жетті. Бұл жаңалықтар тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясындағы негізгі заңдылықтарды дәлелдеп, онан әрі дамытуға мүмкіндік